رصد اخبار، آمار رسمی و شرایط حال حاضر شهرهای مختلف ایران مبین این حقیقت است که کشور با بحرانی فزاینده در زمینه منابع آب روبهروست؛ بحرانی که ابعاد آن نهتنها محیطزیستی، بلکه اقتصادی و اجتماعی شده است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، کاهش بارندگی، خشکسالیهای پیاپی، بهرهبرداری بیرویه از منابع زیرزمینی و مدیریت ناپایدار مصرف، بهویژه در بخش کشاورزی، موجب شده است که بسیاری از مناطق کشور در آستانه فروپاشی منابع آبی قرار گیرند.
در حال حاضر، بر اساس برخی برآوردهای کارشناسی، حدود ۸۰ درصد منابع آب ایران در بخش کشاورزی مصرف میشود؛ آن هم در شرایطی که راندمان آبیاری در بسیاری از نقاط کشور به کمتر از ۳۵ درصد میرسد، یعنی بیش از نیمی از آبی که وارد زمینهای کشاورزی میشود، تلف میشود.
به گفته متخصصان صنعت آب، میزان مصرف آب در کشاورزی سنتی ایران نهتنها متناسب با توان بومشناختی کشور نیست، بلکه عملاً سبب افت شدید سطح آبهای زیرزمینی، خشک شدن تالابها و رودخانهها و بروز پدیدههایی، چون فرونشست زمین شده است.
آثار بحران آب چیست؟
بررسیهای تخصصی نشان میدهد در کلانشهرهایی مانند تهران، سرعت فرونشست زمین حدودا به بیش از ۳۰ سانتیمتر در سال رسیده، که بالاتر از مرز بحران جهانی است و زیرساختهای شهری، راهآ عمومی، میتوان با محدودیت منابع کنار آمد و حتی بهرهوری را افزایش داد.
مقابله با بحران آب در ایران نیازمند یک اجماع ملی است. همه ارکان حاکمیتی، دانشگاهها، رسانهها، تشکلهای کشاورزی، شرکتهای دانشبنیان و مهمتر از همه، مردم، باید نقش خود را ایفا کنند. سیاستگذاران باید تصمیمهای دشوار، اما ضروری بگیرند؛ از جمله محدودسازی کشت محصولات پرآببر در مناطق خشک، واقعیسازی قیمت آب، حذف یارانههای پنهان مخرب و حمایت هدفمند از کشاورزان برای تغییر الگوی کشت.
به گزارش تابناک، پایداری منابع آب، تنها یک چالش زیستمحیطی نیست، بلکه معیاری از بلوغ حکمرانی، کفایت نهادهای عمومی، و آگاهی اجتماعی است. اگر امروز، با علم، شجاعت و مشارکت جمعی، تصمیمگیری نکنیم، فردا دیگر تنها با کمبود آب روبهرو نیستیم، بلکه با کمبود زمان، امید و گزینههای ممکن.