اقتصاد۲۴- به تازگی جزئیات تخصیص ارز ترجیحی به تفکیک انواع کالاها و شرکتهای متقاضی تا پایان مهرماه سال جاری منتشر شده است. بر این اساس، از ابتدای سال تا پایان مهرماه سال ۱۴۰۴ در مجموع ۵میلیارد و ۷۷۴میلیون دلار ارز ترجیحی به وزارت جهاد کشاورزی برای نهادههای غذایی و کشاورزی تخصیص داده شده. همچنین یکمیلیارد و ۶۹۷میلیون دلار ارز ترجیحی به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای دارو، تجهیزات پزشکی و واکسنها اختصاص یافته است.
در این بازه زمانی حدود ۱۰۹۳ شرکت متقاضی ارز ترجیحی بودهاند که در این میان شرکت کشت و صنعت مدلل ماهیدشت بیشترین ارز ترجیحی را دریافت کرده و حدود ۷.۶درصد از سفارشات پذیرفته شده مربوط به این شرکت بوده است. همچنین بررسیها نشان میدهد که شش شرکت زیرمجموعه گروه صنعتی مدلل در میان شرکتهای با بیشترین دریافت ارز بوده و در مجموع حدود ۱۹ درصد از ارز ترجیحی تخصیص یافته را دریافت کردهاند. موضوعی که حاکی از تمرکز بالای تخصیص منابع ارزی در میان تعداد محدودی از شرکتها است.
سیاست تخصیص ارز ترجیحی نخستین بار در بهار سال ۱۳۹۷ با هدف مهار افزایش قیمت کالاهای ضروری، جبران کاهش قدرت خرید مردم و حمایت از اقشار متوسط و کمدرآمد اجرا شد. مکانیسم اجرایی این سیاست به این صورت است که دولت به شرکتهای غذایی، دارویی و کشاورزی با نرخی ثابت و پایینتر از نرخ بازار آزاد، ارز تخصیص میدهد تا هزینه مواد اولیه تولید کالاهای اساسی و ضروری مردم کمتر شود و از این طریق افزایش قیمتها در گروه کالاهای اساسی و دارویی کنترل شود. از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ ارز ترجیحی با نرخ ۴۲۰۰ تومانی تخصیص پیدا کرد؛ با این حال این سیاست به دلیل هزینههای بالایی که بر دوش بودجه دولت گذاشته بود متوقف شد. دلیل این هزینههای بالا بیشتر شدن شکاف میان نرخ ارز ترجیحی و قیمت ارز در بازار آزاد بوده است. با این حال پس از مدتی تخصیص ارز ترجیحی با نرخ بالاتر ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از سر گرفته شد.