وقتی ما چیزی را بگوییم، اما عمل نکنیم، هیچ وقت روی فرزندمان تأثیرگذار نخواهد بود. امر و نهی مسائل الهی و اعتقادی زمانی اثرگذار است که خود ما هم مجری آن باشیم و اگر مجری آن باشیم، فرزندان ما به خصوص دخترانمان هم به این مسائل ترغیب خواهند شد، یعنی باید رفتار والدین با گفتارشان هماهنگ باشد تا بتوانند الگوی خوبی برای فرزندانشان باشند
جوان آنلاین: دختر است دیگر؛ دریایی از احساسات و لطافت، انگار صفات مهر الهی در وجود دختران تجلی پیدا کرده است. این گونه است که دختران دنیا را زیباتر، لطیفتر و در یک کلام صورتی میکنند! اما همین احساساتیتر و لطیفتربودن گاهی وقتها موجب میشود دخترانمان آسیبپذیرتر هم بشوند، به خصوص در دنیای امروز که صنعت رسانه و زیبایی برای تداوم گردش مالی چندین میلیارد دلاریاش زنان و دختران را در گرداب فشارهای روانی و تحمیل استانداردهای غیرواقعی قرار داده است، به همین خاطر هم است که براساس آخرین نظرسنجی نگرش سالانه مؤسسه خیریه «گرلگایدینگ» (Girlguiding) دختران جوان از هر زمان دیگری مأیوسترند. ایندیپندنت در گزارشی که چندی پیش منتشر شد، نوشت: ترکیبی از معیارهای غیرواقعی زیبایی در رسانههای اجتماعی و نبود آینده شغلی موجب افسردگی دختران جوان شده است. میزان خوشحالی دختران نسبت به ۱۵سال گذشته به پایینترین سطح رسیده و عمدهترین دلایل آن ترس از آزار جنسی، بچهدارشدن و توقعات غیرواقعی زیبایی است. روی دیگر این ماجرا هم نقش و جایگاه مهمی است که زنان و دختران در اداره جامعه و تربیت نسل آینده به عهده دارند. شاید حضور زنان و دختران در مشاغل اجتماعی و پستهای مختلف به اندازه مردان مشهود نباشد، اما به مصداق جمله معروف «پشت هر مرد موفق، یک زن سختکوش وجود دارد»، تمامی این مدیران، وزیران، سیاستمداران و اقتصاددانان را یک مادر تربیت کرده و به جامعه تحویل داده است. دختران امروز مادران فردا هستند و از این رهگذر مهمترین نقش را در جامعه ایفا میکنند، به همین خاطر هم است که برای تغییر ترکیب و تفکر و ارزشهای یک جامعه برای نسلهای آینده سراغ دختران میروند! اینجاست که میبینیم زنان و به خصوص دخترانمان در نوک پیکان «تهدید نرمافزاری» قرار دارند و در کنار برنامههای روتینی که با شبههافکنی، عادیسازی برخی رفتارها، هنجارشکنیها و تغییر باورها و ارزشها در فضای حقیقی و مجازی برایشان تدارک دیده شده است و هر از چندگاه با عملیاتهای گسترده روانی مواجهند. برای اینکه دخترانمان را در دنیای امروز و در برابر این تهاجمها ایمن کنیم و عزت نفسشان را بالا ببریم، باید چگونه رفتار و دخترانمان را تربیت کنیم؟ به مناسبت میلاد باسعادت حضرت معصومه (س) و روز دختر سراغ دکتر نجمهسادات مشهدی، روانشناس و مشاور خانواده رفتهایم و برای پاسخ به سؤالاتمان در خصوص چگونگی تقویت عزت نفس و تربیت درست فرزندان به خصوص دخترانمان و نقش مادر در شکلگیری یک دختر قوی و با اعتمادبهنفس و در عین حال مؤمن و متعهد با وی به گفتوگو نشستهایم.
دختران ما امروز در جامعه با چالشهای متفاوت و متعددی مواجه هستند. فضای اجتماعی فشارهای زیادی به آنها میآورد؛ از ظاهر گرفته تا وضعیت و موقعیت اجتماعی و مسائل اینچنینی. والدین چه کارهایی میتوانند بکنند تا دختران ما در جامعه امروز آسیبهای کمتری ببینند و بتوانند موفقتر عمل کنند یا به نوعی چگونه عزت نفس دخترانمان را پرورش دهیم و مواجهه ما با آنها چگونه باشد؟
اولین مسئله ما تربیت فرزندان است. وقتی از ابتدا با توجه به یکسری شاخصهایی همچون باورها و ارزشهای دینی، فرزندانمان را تربیت کنیم، حتماً به این مشکلات برنخواهیم خورد. اگر در مسئله تربیتی خطا کرده باشیم هر زمانی بخواهیم میتوانیم برگشت داشته باشیم. حالا شاید کمی سخت باشد، اما قابل جبران است. الان با توجه به اینکه خود ما هم با مشکلاتی مواجه هستیم، اکثر نوجوانهای ما حرفشان این است که خانوادهها ما را درک نمیکنند! این درک نکردن نکته بسیار مهمی است. این درک نکردن دو جنبه دارد. یکی اینکه ممکن است والدین فرزندشان را درک نکنند بابت اینکه اطلاعات ندارند و نمیدانند که در این گروه سنی رفتارهایشان باید چگونه باشد و شخصیت فرزندشان را چگونه باید بشناسند. نیازها، خواستهها و انتظارات یک نوجوان در زندگی چیست. این عدماطلاعات و آگاهی والدین موجب عدمدرک میشود، اما موقعی هم هست که والدین اطلاعات را دارند، اما فرزندان ما میگویند، ما را درک نمیکنند، آن هم به خاطر این است که توقعات غیرمنطقی و نابجا دارند. والدینی که آگاهی داشته باشند پاسخگوی این توقعات نیستند، اما آگاهی والدین این راه را به آنها نشان میدهد که چگونه روابط فرزندشان را با توجه به باورهای غلطی که دارد با خودشان روابط سالمی کنند. درست است که ممکن است یک جاهایی رفتار و خواستههای فرزندانمان را قبول نکنیم، اما باید به گونهای رفتار کنیم تا فرزندانمان آسیب نبینند، به خصوص درباره فرزندان دخترمان، وقتی فرزندان ما آسیبپذیر باشند، ناخودآگاه وقتی به اجتماع میآیند، اجتماع هم خودش یکسری آسیبهایی دارد، بنابراین آسیبها چند برابر میشود و روحیه و روان دختران ما را درگیر خواهد کرد، پس بهترین روشی که به والدین توصیه میکنیم این است که در درجه اول تربیت صحیح داشته باشند و اطلاعات و آگاهیشان را با توجه به سن فرزندان بالا ببرند.
شما اشاره داشتید که ما باید به گونهای فرزندانمان را تربیت کنیم که آسیبپذیر نباشند. این آسیبپذیرنبودن چگونه اتفاق میافتد؟
