به گزارش سرویس سیاسی تابناک، همزمان با اتفاقات سیاسی و اجتماعی سال ۱۴۰۱، اینترنت در کشور وارد مرحلهای جدید شد. از یک سو، فیلترینگ گستردهتر شد و شبکههای اجتماعی پرکاربردی مانند واتساپ و اینستاگرام به لیست فیلترهای قبلی اضافه شدند، و از سوی دیگر، استارلینک بهعنوان ابزاری برای دسترسی به اینترنت آزاد، از لیست تحریمهای آمریکا خارج شد و امکان استفاده از آن برای کاربران ایرانی فراهم شد. این تقابل میان محدودیت و دسترسی آزاد، موضوعی بحثبرانگیز در فضای سیاسی و اجتماعی کشور شد.
در سالهای اخیر، فیلترینگ اینترنت در کشور روندی افزایشی داشته است. پیش از سال ۱۴۰۱، شبکههایی مانند توئیتر، یوتیوب، تلگرام و کلابهاوس در لیست فیلترها قرار داشتند، اما با وقوع حوادث در سال ۱۴۰۱، فیلترینگ به واتساپ و اینستاگرام نیز گسترش یافت. این دو پلتفرم به دلیل استفاده گسترده مردم برای ارتباطات روزمره و کسبوکارهای کوچک، نقش مهمی در زندگی مردم داشتند و فیلتر شدن آنها واکنشهای زیادی را برانگیخت.
در این میان، برخی از کاندیداهای ریاستجمهوری در انتخابات ۱۴۰۳ با شعارهایی مبنی بر رفع فیلترینگ وارد میدان شدند. این شعارها امیدواریهایی را در میان مردم ایجاد کرد، اما پس از انتخابات، نهتنها فیلترینگ برداشته نشد، بلکه اخبار ضدونقیضی درباره مواضع موافقان و مخالفان در شو:center”>
اما آیا در بلندمدت، محدودیتهای سنتی توان مقابله با ابزارهای پیشرفتهای مانند استارلینک را از دست خواهند داد و دولت را ناچار به بازنگری در سیاستهای خود خواهد کرد؟
از سوی دیگر، گسترش دسترسی بدون محدودیت میتواند چالشهای جدیدی در حوزه امنیت و کنترل فضای مجازی برای کشور ایجاد کند. اثرات سوء این تقابل چه خواهد بود؟ آیا ممکن است کاهش کنترل بر فضای اطلاعاتی به تهدیدات امنیتی جدیدی منجر شود یا شکاف میان حاکمیت و جامعه را عمیقتر کند؟ همچنین، این پرسش مطرح است که آیا دسترسی آزاد به اینترنت میتواند به تضعیف ساختارهای تصمیمگیری سنتی و تغییر معادلات قدرت در فضای مجازی بینجامد؟