جادوی تصویرها در نجات زبان مادری؛
وقتی کتاب کودک بستر احیای زبان میشود
کتابهای تصویری کودکان تنها ابزاری برای سرگرمی یا خواب سبک شبانه نیستند؛ آنها آیینه تمامنمای هویت، ایدئولوژی و جایگاه زبانها در جامعهاند. تجربه نیوزیلند نشان میدهد که چگونه تصویرگری و روایتهای داستانی توانستهاند زبان رو به فراموشی مائوری را دوباره به متن زندگی روزمره بازگردانند.
سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: پژوهشها بارها ثابت کردهاند که کتابهای تصویری کودکان سهم چشمگیری در یادگیری زبان دارند. در طول یک فرصت مطالعاتی در «کتابخانه بینالمللی جوانان در مونیخ»، فرصتی دست داد تا ساختار کتابهای تصویری چندزبانه زیر ذرهبین گذاشته شود و بررسی شود که زبانها چگونه جایگاه اجتماعی خود را در صفحه کتاب بازمییابند. در آن کتابخانه، آثاری از کشورهای مختلف مانند لهستان، نروژ و آفریقای جنوبی با بیش از ۱۱ زبان در یک جلد بررسی شدند. قاعده حاکم در اغلب آنها ساده بود: زبانی که افراد بیشتری به آن صحبت میکردند، در ابتدای صفحه و با حروف درشتتر میآمد و زبانهای اقلیت در حاشیه قرار میگرفتند. کتابها عملاً وضعیت موجود جامعه را بازتولید میکردند.
اما در نیوزیلند ماجرا مسیر دیگری پیدا کرد. از دهه ۱۹۷۰ میلادی، حضور زبان بومی مائوری (te reo Māori) در کتابهای تصویری رو به فزونی گذاشت؛ حرکتی که نه فقط بازتاب احیای این زبان، بلکه موتور محرک بازپسگیری هویت بومی بود.