نیکیتا خروشچف یکی از متناقضترین رهبران اتحاد شوروی بود؛ سیاستمداری که پس از مرگ استالین از جنایتهای او پرده برداشت و فضای جامعه شوروی را تا حدی گشود، اما خود همچنان به انحصار حزب کمونیست پایبند ماند. کارنامه او از «ذوب خروشچفی» تا بحران موشکی کوبا، تصویری پیچیده از اصلاحطلبی، اقتدارگرایی و رقابت در اوج جنگ سرد به دست میدهد.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵ –
۱۲:۵۵
نیکیتا سرگئیویچ خروشچف، رهبر اتحاد جماهیر شوروی در حساسترین سالهای جنگ سرد، شخصیتی پرتناقض در تاریخ قرن بیستم بود؛ کارگری برخاسته از منطقه معدنخیز دونباس که به بالاترین مقام حزبی و دولتی در مسکو رسید؛ سیاستمداری که در دوران استالین در ساختار قدرت رشد کرد، اما پس از مرگ او، «کیش شخصیت» استالین را به چالش کشید؛ و رهبری که هم از «همزیستی مسالمتآمیز» با غرب سخن گفت و هم جهان را در بحران موشکی کوبا تا آستانه جنگ هستهای پیش برد.
خروشچف از سپتامبر ۱۹۵۳ تا اکتبر ۱۹۶۴ رهبر اصلی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی بود و از ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۴ ریاست دولت شوروی را نیز برعهده داشت. میراث او تنها به تصمیمها و بحرانهای زمان خود محدود نماند. سیاست استالینزدایی، گشایش محدود فرهنگی، آزادی شمار زیادی از زندانیان سیاسی و کوشش برای کاهش ترس فراگیر در جامعه شوروی، بعدها بر اصلاحطلبانی مانند میخائیل گورباچف اثر گذاشت؛ هرچند خروشچف خود نیز هرگز از چارچوب اقتدارگرای حکومت تکحزبی شوروی خارج نشد.