اقتصاد۲۴ – رشد قیمت خوراکیها نیز در این بازه زمانی سه برابر شده است. این شرایط در حالی است که از شوک تورمی قبلی – سال ۹۲- تا شوک ۹۷ تنها پنج سال فاصله بوده است. سوال مهم این است که سیاستگذار برای حمایت از خانوارها و ایجاد شرایط با ثبات چه باید کند؟ در این خصوص در کوتاهمدت سیاستهای بازتوزیعی و پرداختهای انتقالی موثرترین راه است؛ به شرط اینکه منابع از محل غیرتورمی تامین شود. در این صورت بازنگری در شیوه توزیع سهمیه بنزین میتواند راهگشا باشد. علاوهبر این، در میان مدت سیاستگذار باید سیاستهای راهبردی را در دستور کار قرار دهد. «مهار تورم مطابق با تجربههای موفق دنیا»، «جهتدهی به انتظارات تورمی با کاهش ریسکهای سیاسی» و «بسترسازی برای رشد اقتصادی و بهبود تولید» فرمول تکمیلی عبور از شرایط سخت است.متوسط قیمت خوراکیها در سه سال اخیر سه برابر شده است، این درحالی است که در سه سال قبل از آن تنها ۲۸ درصد به قیمت خوراکیها افزوده شده است. این موضوع هزینههای زندگی را برای خانوارهای کمدرآمد سخت کرده است. از سوی دیگر، در نیم دهه گذشته اقتصاد ایران دو موج تورمی را پشتسر گذاشته است. این دو موج، وضعیت خانوارهای کمدرآمد را تحتتاثیر قرار داده و بسیاری از این خانوارها در مقابل فشارهای تورمی، ناتوان شدهاند. در این شرایط سیاستگذار باید در کوتاهمدت با سیاستهای بازتوزیعی و انتقالی راهکاری برای پوشش خانوارهای کمدرآمد ایجاد کند. از سوی دیگر، باید با مهار تورم، انتظارات تورمی و مسیرسازی برای رشد اقتصادی، سیاستهای میانمدت و بلندمدت خود را تنظیم کند.
اقتصاد در دهه ۹۰ یکی از پرتلاطمترین شرایط خود را سپری کرده است؛ به نحوی که در یک دهه دو شوک تورمی قابلتوجه را پشتسر گذاشته است. نرخ تورم نقطه به نقطه در سال ۹۲ به بالای ۴۰ درصد رسید و یک نااطمینانی بزرگ را در ابتدای دهه ایجاد کرد. اگر چه برخی از گشایشهای سیاسی و تغییر انتظارات باعث شد که در سالهای ۹۳ تا ۹۶، سرعت تغییر قیمتها آرام شود. اما پس از سال ۹۶، اژدهای تورم دوباره برخاست تا آتش تورمی دوباره به سمت اقتصاد آسیبپذیر خانوارها پرتاب شود. در نتیجه بازهم نرخ تورم به مسیر بالای ۴۰ درصد رسید، تا کمتر از نیم دهه اقتصاد کشور دو «تورم بالا» را ثبت کند. بررسی آمار نشان میدهد که پیش از سال ۹۲، آخرین بار تورم در سال ۷۴ به بالای ۴۰ درصد رسیده بود؛ یعنی از آخرین تورم بالا ۱۸ سال گذشته بود، اما دو شوک تورمی در سالهای ۹۲ و ۹۷ نشان میدهد که بسامد تورمی درحالحاضر به حدود ۵ سال کاهش یافته است. برای بررسی وضعیت تورم در سالهای اخیر میتوان دو دستهبندی را در بازه زمانی سه ساله در نظر گرفت. اگرچه دولت دهم، از سال ۹۲ وارد فاز اجرایی شد، اما عملکرد آن را میتوان از سال ۹۳ بررسی کرد، زیرا عملا سال نخست تحتتاثیر اقدامات دولت قبلی است. در این خصوص میتوان یک مبدا زمانی در آذر ۹۳ در نظر گرفت و تغییر قیمتها را تا آذر ۹۶ مقایسه کرد. در بازه زمانی نخست، جریان هوایی قیمتها به شکل نسیم حرکت میکرد، اما در بازه زمانی آذر ۹۶ تا آذر ۹۹، آب و هوای قیمتها توفانی شد. دو سوال ساده، چرا این طور شد و چه باید کرد؟