بهترین کار در حال حاضر حمایت از زنان در سنین باروری است. همه خانمها چه شاغل و چه خانهدار باید حمایت شوند، هر کدام متناسب با شرایط خودشان. ایجاد مهدکودکها در محل کار، ایجاد مکانهای دوستدار مادر و کودک، بوستانها و پارکهای مادر کودک، مکانهای تربیتی، آموزش سبک زندگی ایرانی- اسلامی، ازدواج در اوان جوانی و کاهش فاصله سن ازدواج تا تولد اولین فرزند از مواردی است که باید اصلاح شود
جوان آنلاین: «جمعیت» ابربحران جامعه ایرانی است و این بحران روزبهروز جدیتر میشود. این را میتوان از آمار و ارقام جمعیتی کشور متوجه شد؛ اعدادی مانند کاهش منفی ۷درصدی موالید در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۴۰۲ که از سوی علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت اعلام شده است. به گفته وی بر اساس اطلاعات سازمان ثبت احوال، تعداد موالید سالگذشته ۹۷۹هزارو۹۳۰نفر است که حدود ۷درصد نسبت به سال۱۴۰۲ کاهش یافته است. از سوی دیگر برخی چهرهها و کارشناسان حوزه جمعیت این کاهش موالید را به واسطه عقبگرد از اجرای قانون جوانی جمعیت میدانند و معتقدند تا زمانی که عزمی جدی برای اجرای این قانون وجود نداشته باشد، ممکن است سناریوهای جمعیتی در خصوص رسیدن به رشد منفی در جمعیت کشورمان خیلی زودتر از زمان پیشبینیشده رخ دهد. خلاصهاش اینکه فرصت زیادی نداریم و همین حالا هم به اندازه کافی دیر شده است. به مناسبت ۳۰ اردیبهشت روز ملی جمعیت سراغ فاطمه محمدبیگی، رئیس فراکسیون جمعیت مجلس رفتیم و در خصوص میزان اجراییشدن سیاستهای کلی جمعیت و قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و موانع تحقق این قانون به گفتوگو نشستیم.
خانم دکتر محمدبیگی! در حالی به روز ملی جمعیت رسیدیم که طبق آمارهای وزارت بهداشت سال۱۴۰۳ نسبت به سال۱۴۰۲ با کاهش ۸۰هزار تولد در کشور مواجه بودهایم، از سوی دیگر به نظر میرسد با عقبگرد در اجرای قانون جوانی جمعیت مواجهیم. شما به عنوان رئیس فراکسیون جمعیت و حمایت از خانواده معتقدید چه میزان از قانون جوانی جمعیت اجرایی شده است؟
حدود ۱۴درصد از سیاستهای کلی جمعیت و حدود ۳۵درصد از قانون جوانی جمعیت اجرایی شده است.
چرا سیاستهای کلی جمعیت کمتر از قانون جوانی جمعیت اجرایی شده است؟
سیاستهای کلی جمعیت که در اردیبهشت ۱۳۹۳ ابلاغ شد، میثاق ملی برای همه دستگاههای برنامهریز، سیاستگذار، راهبردنگار و قانونگذار است که این سیاستها و تمامی ۱۴ بند آنها را مورد توجه قرار دهند، بنابراین تمام راهبردهای دولت، قوانین مجلس و سیاستهای قوه قضائیه برای بحث پیشگیری و رسیدگی به ترکفعلها و تخلفات باید بر اساس سیاستهای کلی جمعیت باشد، اما متأسفانه در جلسه اخیری که در مجمع تشخیص برگزار شد، میزان تطابق در اجرا ۱۴درصد عنوان شد! از طرف دیگر ما در مجلس به عنوان ناظر، یک هفته در میان جلسه داریم و شاهد این هستیم که قانون جوانی جمعیت که تحقق چند بند از این سیاستها به شمار میرود، با اجرای حداقلی مواجه است، به این معنا که لایههای مدیران اصلی کشور در وزارتخانهها و دستگاههای میانی هنوز در قالب اجرای کامل این سیاستها فرو نرفتهاند و اقناع کامل مدیران هنوز انجام نشده است. سال ۱۳۸۹ فعالیتهای جمعیتیمان را شروع کردیم و سال ۱۳۹۳ آغاز این مسیر بود و نقطه عطف ما با تصویب و ابلاغ قانون جوانی جمعیت بود. چنانچه از سال۱۳۹۳ تاکنون تنها نقطه عطف ما تصویب و ابلاغ این قانون بوده است، در حالی که نیازمند اجراییشدن این قانون هستیم.
اهمیت اجراییشدن قانون جوانی جمعیت در چیست؟
ما نیاز داریم جمعیت را جوان نگه داریم و نرخ باوروی را به ۲/۵ درصد افزایش دهیم. در کنار این لازم است میزان سوانح و تصادفات کاهش یابد. ما سالانه بین ۱۸ تا ۲۲هزار مرگ ناشی از سوانح و تصادفات داریم که برای کاهش این آمار پویش «نه به تصادفات» از سوی وزارت بهداشت راهاندازی شد. ما نیازمند ارتقای کیفیت بارداری و سلامت مادر و جنین هستیم که در قانون جوانی جمعیت به خوبی به آن پرداخته شده است. سامانه باروری سالم، ارتقای فرایندهای مامایی افزایش زایمان طبیعی، رایگانشدن آن، اختصاص مراکز زایمان ایمن به ازای هر شهرستان، حمایت از پرسنل حوزه سلامت دخیل در امر درمان ناباروری و مامایی، ارتقای حوزه متخصصان زنان و زایمان و تربیت PHD ناباروری و بیمه خدمات مامایی از جمله مواردی است که در قانون جوانی جمعیت به آن پرداخته شده است. علاوه بر اینها در حوزه درمان ناباروری هم باید اقدامات جدی شود. هم اکنون ما ۷میلیون زوج نابارور در کشور داریم که میتوانند ظرفیت بالقوهای برای افزایش جمعیت باشند و یکسوم از اینها قابل درمان هستند. با درمان این زوجها بین ۷۰۰هزار تا یکمیلیون تولد میتواند به جمعیت کشور اضافه شود. در خصوص افزایش مرخصی زایمان و حمایت از مادران شاغل هم اقداماتی باید صورت گیرد که ما در حوزه مرخصی زایمان توانستیم این را به ۹ ماه افزایش دهیم، اما در برخی کشورها تا دو سالمرخصی زایمان وجود دارد. حمایتهایی همچون مهدکودک، کاهش شیفت کاری و اختصاص عائلهمندی از جمله موضوعاتی است که برخی هنوز اجرایی نشده است، البته در قانون جوانی جمعیت یکی از افتخارات ما افزایش سه برابری حق عائلهمندی به ازای هر فرزند است که به ازای همسر عائلهمندی دو برابر افزایش یافت و به افزایش حقوق بالایی در شاغلان منجر شده و این افتخار ماست.
البته ظاهراً این عائلهمندی به خانمها داده نمیشود!
بله به آقایان داده میشود! ما در حال حاضر در فراکسیون زنان دنبال این هستیم تا این حق را به خانمها هم اختصاص دهیم تا تشویقی برای حل معضل جمعیت باشد. یکی از موضوعات دیگر هم بیمه زنان خانهدار است. در حال حاضر حدود ۲۲میلیون زن خانهدار داریم که اینها اصلیترین نیروی فرزندآوری و فرزندپروری و اصلیترین پایگاه تأمین نیروی انسانی برای آینده کشور هستند، اما متأسفانه وقتی بیمه زنان خانهدار را مطرح میکنیم، با بیمهری مواجه میشویم.