اقتصاد۲۴-علی رغم چند سال خودکفایی در تولید گندم به عنوان مهم ترین محصول استراتژیک که با نان مردم گره خورده است، اما طی سال های اخیر بی توجهی به قانون خرید تضمینی و اعلام قیمت ناعادلانه بر تولید تاثیر سو گذاشت و کار را به جایی رساند که سال زراعی گذشته برای تامین ذخایر استراتژیک مجبور به واردات شدیم که این ماجرا در سال زراعی کنونی هم تکرار خواهد شدچرا که گرانی نهاده های تولید، تاخیر در اصلاح قیمت توسط شورای قیمت گذاری در کنار کاهش ۵۰ درصدی بارش نسبت به مدت مشابه سال قبل و خشکسالی مزید بر علت شده تا بخشی از گندم مورد نیاز از منابع خارجی تامین شود، درحالیکه پتانسیل تولید این محصول استراتژیک در داخل وجود دارد.
اینپایان ماجرا نیست چرا که برخی کارشناسان اظهار نظراتی مبنی بر ارزان بودن گندم خارجی نسبت به داخلی مطرح می کنند، درحالیکه در شرایط فعلی تحریم وابستگی به کشورهای بیگانه در تامین نان مورد نیاز، امنیت غذایی و استقلال کشور را مورد هدف قرار می دهد.
بسیاری از مسئولان بر این باورند که کاهش بارش بر عملکرد تولید گندم های زارهای دیم تاثیر بسزایی دارد به طوریکه پیش بینی ۱۴ میلیون تن گندم از مجموع ۶ میلیون هکتار اراضی محقق نخواهد شد که با این وجود مسئولان ناگریز به واردات ۳ تا ۵ میلیون تن گندم از طریق واردات هستند که این امر به زیان تولید ملی تمام می شود.
حال به سراغ مسئولان ذی ربط می رویم تا از علل شکست طرح خودکفایی گندم ومیزان واردات این محصول استراتژیک برای تامین نیاز کشور با خبر شویم:
محمد شفیع ملک زاده رئیس نظام صنفی کشاورزی با اشاره به اینکه متوسط بارش نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۰ درصد کاهش یافته است، اظهار کرد: بنابر آمار بیش از ۴ میلیون تن تولید گندم کشور دیم است که کاهش بارش در عملکرد گندم زارهای دیم تاثیر گذاشته است.
وی افزود: در برخی مزارع شرایط به گونه ای است که گندم تولیدی قابل برداشت نیست و کشاورزان تنها توانستند از کاه تولیدی استفاده کنند.
ملک زاده با بیان اینکه شرایط کمبود بارش در عملکرد گندم آبی هم تاثیر گذار بوده است، گفت: کاهش بارش در کنار اعلام قیمت ناعادلانه و غیرمنطقی تا قبل از فصل کشت موجب شد بسیاری از کشاورزان اقدام به کشت نکنند.
رئیس نظام صنفی کشاورزی با اشاره به دیگر علل کاهش تولید گندم بیان کرد: با حذف ارز ترجیحی سموم و کود، قیمت به طور چشمگیری افزایش یافت که بسیاری از بهره برداران نتوانستند در مزارع خود از کودهای فسفاته و پتاسه استفاده کنند که در عملکرد تولید تاثیر بسزایی دارد.
وی ادامه داد: علی رغم تلاش وزارت جهاد برای سوق دادن کشاورزان به سمت خودکفایی و بی نیازی از واردات، در برخی نقاط عملکرد پایین است که این موضوع در تولید نهایی محصول تاثیر بسزایی دارد.
به گفته ملک زاده، باوجود کاهش تولید گندم ناشی از مشکلات متعدد، اما امکان میزان دقیق آن وجود ندارد.
این مقام مسئول ادامه داد: بعد از ثبت مشخصات خرید در سازمان غلات یا سامانه بانک، واریز وجه به حساب کشاورزان انجام می شود، چرا که پس از تامین اعتبار، دولت به حساب سازمان غله پول واریز میکند، درحالیکه امیدواریم برای رضایت خاطر کشاورزان اعتبارات لازم تجهیز شود.
این مقام مسئول درباره آخرین وضعیت واردات گندم بیان کرد: سالیانه ۱۱ میلیون تن گندم در کشور مورد استفاده قرار می گیرد که با احتساب ذخایر استراتژیک برآوردها حاکی از آن است که با احتساب ذخایر استراتژیک ۳ تا ۵ میلیون تن گندم وارد شود.
به گفته وی، با توجه به شرایط اقلیمی و آمارهای تولید و میزان خرید نیاز است که واردات صورت گیرد، اما امیدواریم گندم کیفی مشابه تولید داخل و عاری از هر گونه علف های هرز و بیماری وارد شود تا مشکلی برای کشور ایجاد نشود.
رئیس نظام صنفی کشاورزی و منابع طبیعی در واکنش به اظهار نظر برخی کارشناسان مبنی بر ارزان بودن گندم خارجی نسبت به داخلی بیان کرد: با توجه به پتانسیل بخش کشاورزی، ظرفیت تولید گندم در داخل وجود دارد، هر چند از لحاظ اسمی گندم با ارز ۴۲۰۰ وارد می شود، اما به لحاظ ارزشی با قیمت بیش از ۲۰ هزار تومان محاسبه می شود، درحالیکه با تولید این محصول استراتژیک در داخل، ارز مورد نیاز برای محصولاتی که در داخل امکان تولید نیست، مورد استفاده قرار می گیرد.