پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ – ۱۰:۳۱
یک کارگردان سینما:
مقاومت نباید در سینما به روایتهای جنگی محدود شود
حوزه / شفیع آقا محمدیان، کارگردان سینما و تلویزیون با بیان اینکه مقاومت مفهومی فراتر از میدان جنگ و یک مقطع تاریخی است، گفت: سینما باید مقاومت را به عنوان یک فرهنگ و سبک زندگی برای مخاطب امروز روایت کند و نشان دهد که ایستادگی در برابر ظلم، حفظ هویت و دفاع از کرامت انسانی همچنان در زندگی جامعه معنا دارد.
خبرگزاری حوزه | شفیع آقا محمدیان، کارگردان سینما و تلویزیون در گفتگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه مفهوم مقاومت نباید تنها به یک مقطع تاریخی یا یک حادثه نظامی محدود شود، اظهار کرد: وقتی از مقاومت سخن میگوییم، در حقیقت درباره یک فرهنگ، نگرش و نوعی ایستادگی در برابر ظلم، تحقیر، زیادهخواهی و تلاش برای از بین بردن هویت یک ملت صحبت میکنیم. مقاومت در جامعه ما سابقهای طولانی دارد و اگر بخواهیم آن را تنها در سالهای دفاع مقدس یا در حوادث و جنگهای منطقهای جستوجو کنیم، بخش مهمی از مفهوم آن را نادیده گرفتهایم. مردم ایران در مقاطع مختلف نشان دادهاند که در برابر فشار و تهدید، از هویت، استقلال و ارزشهای خود دفاع میکنند و همین مسئله باید در آثار فرهنگی و هنری نیز بازتاب پیدا کند. سینما به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای روایتگری میتواند این مفهوم را از حالت شعاری خارج کرده و آن را به یک تجربه انسانی و قابل لمس برای مخاطب تبدیل کند. متأسفانه گاهی تصور میکنیم برای ساخت اثر درباره مقاومت حتما باید به میدان جنگ برویم و شخصیتهایی را نشان دهیم که سلاح در دست دارند، در حالی که مقاومت میتواند در زندگی روزمره مردم نیز معنا پیدا کند. مادری که در سختترین شرایط خانواده خود را حفظ میکند، جوانی که با وجود فشارها برای ساختن آینده کشورش تلاش میکند، پزشکی که در شرایط دشوار به مردم خدمت میکند یا فردی که حاضر نیست در برابر ظلم و بیعدالتی سکوت کند، همه میتوانند بخشی از روایت مقاومت باشند. اگر این نگاه در سینما شکل بگیرد، مخاطب احساس نمیکند با یک اثر سفارشی مواجه است، بلکه خودش را درون قصه پیدا میکند. به اعتقاد من، امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم مقاومت را برای نسل جدید معنا کنیم و نشان دهیم که این مفهوم فقط متعلق به گذشته نیست؛ بلکه در زمان حال نیز میتواند راهی برای حفظ عزت، استقلال و هویت جامعه باشد.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین کارکردهای سینمای مقاومت در شرایط امروز این است که بتواند میان گذشته و حال ارتباط برقرار کند. نسل جوان امروز ممکن است بسیاری از اتفاقات تاریخی را به صورت مستقیم تجربه نکرده باشد، اما احساس عدالتخواهی، عزتطلبی، دفاع از خانواده و سرزمین و مقابله با زورگویی برای او نیز قابل درک است. بنابراین اگر فیلمساز بتواند از دل یک داستان جذاب و شخصیتپردازی درست، این مفاهیم را منتقل کند، دیگر نیازی به توضیح مستقیم و شعار دادن نیست. مشکل بخشی از آثار حوزه مقاومت این بوده که تصور کردهاند هرچه پیام را مستقیمتر بیان کنند، تأثیرگذاری بیشتری خواهند داشت، در حالی که هنر باید مخاطب را با خود همراه کند و اجازه دهد او به نتیجه برسد. سینمای مقاومت اگر قرار است در زمان حال اثرگذار باشد، باید انسان امروز را بشناسد، دغدغههای او را ببیند و زبان روایت خود را متناسب با شرایط جامعه انتخاب کند. ما نمیتوانیم همان ادبیات و همان شیوههای روایی چند دهه قبل را بدون تغییر برای مخاطب امروز به کار ببریم و انتظار داشته باشیم همان میزان تأثیرگذاری را داشته باشد. امروز مخاطب با انواع آثار داخلی و خارجی مواجه است و از نظر روایت، ریتم، شخصیتپردازی و کیفیت ساخت، توقع بالاتری دارد. بنابراین فیلم مقاومت باید از نظر تکنیکی و هنری نیز قدرتمند باشد. در چنین شرایطی است که ارزشهای مورد نظر فیلمساز در دل قصه قرار میگیرند و مخاطب آنها را بدون احساس اجبار دریافت میکند. من معتقدم اگر بتوانیم قهرمانان مقاومت را از حالت شخصیتهای کلیشهای خارج کنیم و آنها را با ضعفها، تردیدها، عواطف و دغدغههای انسانی نشان دهیم، ارتباط مردم با آنها بسیار بیشتر خواهد شد. قهرمان واقعی کسی نیست که هیچ ترسی ندارد؛ کسی است که با وجود ترس، مسئولیت خود را رها نمیکند و برای دفاع از حقیقت قدم برمیدارد. این نگاه میتواند مقاومت را از یک مفهوم انتزاعی به یک مسئله انسانی تبدیل کند و آن را برای مخاطب امروز قابل فهمتر سازد.