ماجرای درگیری مقابل خوابگاه خصوصی «نیکان» در سمنان که محل اقامت شماری از دانشجویان عراقی است، همچنان با روایتهای متناقض همراه است. آنچه شامگاه یکشنبه ۱۶ شهریور با تجمع گروهی از شهروندان و دانشجویان ایرانی مقابل خوابگاه آغاز شد، خیلی زود پای دستگاه قضایی، دانشگاه سمنان و سفارت عراق را به میان کشید و در تازهترین تحول، دانشجویان عراقی این دانشگاه یک ماه مرخصی تحصیلی گرفتهاند. با این حال، علت دقیق آغاز درگیری و صحت برخی ادعاهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی هنوز محل اختلاف است.
در نخستین ساعات انتشار خبر، روزنامه اینترنتی «بغداد الیوم» روایتی تند از این حادثه ارائه کرد. این رسانه عراقی مدعی شد بیش از ۱۵۰ نفر به محل اسکان دانشجویان عراقی حمله کردهاند، وارد محوطه خوابگاه شدهاند و تعدادی از دانشجویان را مورد ضربوشتم قرار دادهاند.
بغداد الیوم همچنین از زخمی شدن شماری از دانشجویان، جلوگیری از خروج برخی از آنها و سرقت پول نقد، تلفن همراه، ساعت و وسایل شخصی خبر داد. این رسانه مدعی شده بود پلیس پس از حضور در محل کسی را بازداشت نکرده و تنها برای پایان دادن به درگیری وارد عمل شده است.
ویدئوهایی که همان شب در شبکههای اجتماعی منتشر شد، تجمع گروهی از افراد عصبانی مقابل خوابگاه و سر دادن شعار علیه ساکنان آن را نشان میداد. برخی تصاویر نیز از داخل ساختمان محل اقامت دانشجویان عراقی ضبط شده بود. این ویدئوها وقوع تنش و تجمع را تأیید میکنند، اما نمیتوان از آنها علت آغاز ماجرا یا هویت و نقش همه افراد حاضر را مشخص کرد.
همزمان با انتشار ویدئوها، روایتی در شبکههای اجتماعی و برخی رسانهها شکل گرفت که بر اساس آن، آغاز درگیری به ایجاد مزاحمت یا تعرض از سوی چند دانشجوی عراقی برای یک زن ایرانی مربوط بوده است.
نسخههای مختلفی از این روایت منتشر شد؛ در یکی از آنها گفته میشد پس از مزاحمت کلامی برای یک زن، همسر او با دانشجوی عراقی درگیر شده و حضور دیگران دامنه درگیری را گسترش داده است. در روایت دیگری، ادعا شده بود چند دانشجوی عراقی یک دختر را به زور به داخل خوابگاه بردهاند.
دانشگاه سمنان اکنون در دومین بیانیه خود این ادعا را رد کرده است. روابط عمومی دانشگاه اعلام کرده بررسیهای انجامشده نشان میدهد «هیچگونه تعرضی که در فضاهای مجازی ادعا شده، رخ نداده است» و این موضوع را «از اساس کذب» خوانده است. دانشگاه همچنین گفته تا زمان انتشار بیانیه هیچ شاکی خصوصی درباره ادعای تعرض وجود نداشته است.
بر اساس توضیح دانشگاه، تنش اولیه به تجمع تعدادی از شهروندان سمنانی مقابل خوابگاه خصوصی دانشجویان عراقی انجامید و پس از حضور نیروهای انتظامی و گفتوگو با معترضان، تجمع پس از مدتی پایان یافت. دانشگاه اعلام کرده بررسی جزئیات حادثه با دستور مقام قضایی ادامه دارد و در صورت شناسایی خاطیان با آنها برخورد خواهد شد.
در اطلاعیه قبلی روابط عمومی دانشگاه نیز تأکید شده بود حادثه خارج از محوطه دانشگاه و در اطراف یک خوابگاه خصوصی رخ داده و «هیچ تقابل یا برخوردی بین دانشجویان ایرانی یا دانشجویان بینالملل» در قالب یک درگیری دانشگاهی وجود نداشته است.
رحمان معرفت، رئیس روابط عمومی دانشگاه سمنان، نیز در گفتوگو با رویداد۲۴ گفته بود هیچ دانشجوی ایرانی دانشگاه در این حادثه نقش نداشته و منشأ اصلی ماجرا در آن زمان برای دانشگاه نیز روشن نبوده است.
با وجود تکذیب صریح دانشگاه، رویداد۲۴ گزارش داده است که بخشی از دانشجویان دانشگاه سمنان روایت رسمی را نپذیرفتهاند. این رسانه با استناد به گفتوگوها و پیامهای ردوبدلشده در گروهها و کانالهای دانشجویی نوشته است شماری از دانشجویان ایرانی معتقدند پیش از حادثه نیز درباره رفتار برخی دانشجویان عراقی گلایههایی وجود داشته است.
بر اساس گزارش رویداد۲۴، در گفتوگوهای دانشجویی طی ماهها و حتی سالهای گذشته ادعاهایی درباره ایجاد مزاحمت برای دانشجویان دختر، نگاههای آزاردهنده و فیلمبرداری بدون اجازه از برخی دانشجویان مطرح شده و حتی گفته شده نمایندگان شورای صنفی در جلساتی با مسئولان دانشگاه نسبت به این مسائل اعتراض کردهاند.
رویداد۲۴ همچنین نوشته است پس از انتشار اطلاعیه دانشگاه، بسیاری از پیامهای دانشجویان همچنان بر بیاعتمادی به تکذیبها و اشاره به سابقه گلایهها متمرکز بوده و برای مدتی امکان ارسال پیام در یکی از گروههای دانشجویی نیز محدود شده است. این رسانه از این وضعیت بهعنوان نشانهای از شکاف اعتماد میان بخشی از بدنه دانشجویی و مدیریت دانشگاه یاد کرده است.
بخش دیگری از گزارش رویداد۲۴ فراتر از حادثه یکشنبهشب، به نارضایتیهای انباشته برخی دانشجویان ایرانی میپردازد. بر اساس پیامها و روایتهای مورد بررسی این رسانه، برخی دانشجویان معتقدند امکانات رفاهی و خوابگاهی دانشجویان خارجی در مواردی بهتر از دانشجویان ایرانی است و مقررات انضباطی نیز به شکل یکسان اجرا نمیشود.
از سختگیری درباره ورود تاکسیهای اینترنتی و استعمال دخانیات گرفته تا ضوابط پوشش، از جمله موضوعاتی است که در این گفتوگوهای دانشجویی مطرح شده و برخی دانشجویان مدعیاند اتباع خارجی در این زمینهها با محدودیت کمتری مواجه میشوند.
موضوع دیگری که در این گفتوگوها دیده میشود، نحوه جذب دانشجویان بینالمللی است. برخی دانشجویان و اعضای بدنه آموزشی، پذیرش گسترده دانشجوی خارجی را بخشی از سیاست درآمدزایی ارزی دانشگاه میدانند و نسبت به اثر آن بر کیفیت آموزشی و حتی قیمت خدمات داخل دانشگاه انتقاد دارند. در برخی پیامها حتی ادعا شده حضور دانشجویان خارجی بر قیمت کافهها و خدمات دانشگاه نیز اثر گذاشته است.
با گسترش بازتاب ماجرا، دستگاه قضایی استان نیز وارد پرونده شد. محمدصادق اکبری، رئیسکل دادگستری استان سمنان، اعلام کرد در پی درگیری میان تعدادی از شهروندان و برخی دانشجویان عراقی در محدوده محل اسکان آنها، پرونده با دستور دادستان مرکز استان در دستور کار دستگاه قضایی و انتظامی قرار گرفته است.
به گفته اکبری، تاکنون دو نفر از افراد دخیل در حادثه شناسایی و برای انجام تحقیقات به مرجع انتظامی دعوت شدهاند و بررسی برای شناسایی سایر افراد مؤثر ادامه دارد. او همچنین گفته برخی مطالب منتشرشده درباره حادثه با نتایج بررسیهای اولیه تطابق ندارد و ارزیابی نهایی باید بر پایه تحقیقات رسمی انجام شود.
رئیسکل دادگستری سمنان تأکید کرده پس از تکمیل تحقیقات، با تمام افرادی که نقش آنها در وقوع درگیری و برهم زدن نظم و امنیت احراز شود، برخورد قانونی خواهد شد.
سفارت عراق در تهران نیز از همان ساعات ابتدایی پیگیر وضعیت دانشجویان شد. این سفارت ابتدا از تشکیل کمیتهای مشترک با رایزنی فرهنگی عراق و اعزام نمایندگان خود به سمنان خبر داد تا از نزدیک با دانشجویان دیدار کنند و شرایط آنها را بررسی کنند. همچنین قرار بود این هیئت با مسئولان دانشگاه، مقامات استانی و دیگر نهادهای مرتبط گفتوگو کند.
در تازهترین بیانیه سفارت عراق، اعلام شده هیئتی از سفارت و دفتر رایزن فرهنگی به سمنان سفر کرده، با مسئولان دانشگاه و مقامات استان دیدار داشته و وضعیت دانشجویان عراقی را از نزدیک بررسی کرده است. سفارت عراق سپس اعلام کرد «بحران» بهطور کامل مهار شده است.
مهمترین تحول تازه، اعطای یک ماه مرخصی تحصیلی به دانشجویان عراقی است. سفارت عراق هدف از این تصمیم را کاهش تنش و کمک به بازگشت ثبات به محیط دانشگاهی عنوان کرده است.
این تصمیم در شبکههای اجتماعی با تفسیرهای مختلفی روبهرو شده است. برخی آن را اقدامی موقت برای کاستن از التهاب میدانند و برخی دیگر پرسیدهاند چرا بلافاصله پس از حادثه چنین تصمیمی اتخاذ شده است.
در ساعات ابتدایی حادثه، برخی کاربران دانشجویان عراقی حاضر در خوابگاه را «حشدالشعبی» خطاب کردند اما تاکنون هیچ سندی منتشر نشده که نشان دهد افراد حاضر در خوابگاه نیکان عضو حشدالشعبی بودهاند.
این ذهنیت تا حدی ریشه در سابقه همکاری برخی دانشگاههای ایران با این گروه دارد. در تیر ۱۴۰۲ اعلام شده بود دانشگاه تهران با درخواست حشدالشعبی برای تحصیل اعضای این گروه در ایران موافقت کرده است. در آن زمان حسین موسوی بخاتی، معاون تعلیم و تربیت حشدالشعبی، از توافق برای اعزام نیروهای این گروه در قالب دانشجو خبر داده بود و محمد مقیمی، رئیس وقت دانشگاه تهران نیز از این همکاری دفاع کرده بود. این تصمیم با اعتراض بخشی از دانشجویان دانشگاه تهران روبهرو شد.
برای مشاهده کامل مطلب کلیک کنید