هر وقت طوفان شد، منتظر زلزله باشیم؟ / پیش‌بینی زلزله از روی جهت یا سرعت باد، در قلمرو شبه‌علم قرار دارد

در حوزه علوم زمین و هواشناسی، یکی از دیرینه‌ترین باورهای بشری که ریشه در اساطیر و مشاهدات غیرسیستمی دارد، فرضیه ارتباط میان وضعیت آب‌وهوا و وقوع زمین‌لرزه است. این مفهوم که در ادبیات علمی تحت عنوان «آب‌وهوای زلزله» (Earthquake Weather) شناخته می‌شود، قرن‌هاست که ذهن عامه مردم و حتی برخی اندیشمندان پیشین را به خود مشغول کرده است.

تاریخ انتشار: ۰۱:۰۰ – ۰۱-۰۳-۱۴۰۵

 با ظهور دانش مدرن لرزه‌شناسی (Seismology) و توسعه ابزارهای دقیق اندازه‌گیری تنش‌های پوسته، تفکیک میان همبستگی‌های تصادفی و روابط علّی به ضرورتی بنیادین برای مدیریت بحران و ارتقای سواد علمی جامعه تبدیل شده است.

به گزارش خبرآنلاین، ریشه‌های اعتقاد به ارتباط باد و زلزله را می‌توان در فلسفه طبیعی یونان باستان جستجو کرد. ارسطو، فیلسوف برجسته قرن چهارم پیش از میلاد، در رساله هواشناسی خود، زمین‌لرزه‌ها را به بادهای محبوس شده در حفره‌ها و غارهای زیرزمینی نسبت می‌داد. بر اساس این نظریه، لرزه‌های خفیف ناشی از فشار هوا به سقف این غارها و لرزه‌های بزرگ نتیجه گسیختگی سطح زمین و خروج ناگهانی این توده‌های هوا بودند.

ارسطو استدلال می‌کرد که چون مقدار عظیمی از هوا در زیر زمین محبوس شده است، وضعیت جوی در سطح زمین پیش از وقوع زلزله باید به طور غیرعادی گرم، ساکن و بدون باد باشد. این پارادوکس تاریخی—که از سویی باد را عامل زلزله می‌دانست و از سوی دیگر نبودِ باد در سطح را نشانه تجمع آن در زیر زمین—بنیان بسیاری از شایعاتی شد که تا به امروز نیز در جوامع مختلف بازنشر می‌شوند.   

گذار به دانش مدرن

در قرون وسطی، این اندیشه‌ها از طریق ترجمه‌های عربی به جهان اسلام راه یافت. ابن‌سینا و فخرالدین رازی در آثار خود به بررسی این جریانات زیرزمینی (پنوما) پرداختند. ابن‌سینا با نگاهی تحلیلی، معتقد بود که بخارات و بادهای درونی زمین در صورت عد);

منبع  : عصر ایران

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *