به گزارش خبرآنلاین، این اصطلاح به معنای استفاده رسمی از حق وتو در یک رأیگیری علنی نیست. «وتوی خاموش» یعنی کشورها بدون آنکه الزاماً قطعنامهای را وتو کنند، با مخالفتهای رویهای، حقوقی یا اداری اجازه نمیدهند یک سازوکار بینالمللی عملاً کار کند.
در پرونده ایران، این سازوکار همان «کمیته ۱۷۳۷» است؛ کمیتهای که با تحریمهای سازمان ملل علیه ایران گره خورده و حالا دوباره به محل اختلاف میان غرب، روسیه، چین و ایران تبدیل شده است.
کمیته ۱۷۳۷ چیست؟
کمیته ۱۷۳۷ یکی از کمیتههای زیرمجموعه شورای امنیت سازمان ملل است. این کمیته در سال ۲۰۰۶، پس از تصویب قطعنامه ۱۷۳۷ علیه ایران ایجاد شد.
در آن زمان، شورای امنیت از ایران خواسته بود برخی فعالیتهای حساس هستهای، از جمله غنیسازی اورانیوم، را متوقف کند. با ادامه اختلافها، سازمان ملل مجموعهای از تحریمها را علیه ایران وضع کرد و برای پیگیری اجرای این تحریمها، کمیتهای تشکیل داد که به نام شماره همان قطعنامه شناخته شد: «کمیته ۱۷۳۷ستهای خود را نقض کرده و بنابراین بازگشت تحریمها قانونی است.
اما ایران، روسیه و چین میگویند این روند اعتبار حقوقی ندارد. از نگاه آنها، طرفهایی که خود در اجرای برجام نقش مخدوش داشتهاند یا از آن خارج شدهاند، نمیتوانند از سازوکارهای همان توافق برای بازگرداندن تحریمها استفاده کنند. روسیه و چین همچنین تأکید دارند که با پایانیافتن چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱، تلاش برای احیای کمیته ۱۷۳۷ فاقد مبنای حقوقی است.
«وتوی خاموش» در این پرونده یعنی چه؟
در شورای امنیت، همهچیز فقط با رأیگیریهای بزرگ و وتوی رسمی جلو نمیرود. گاهی یک کمیته یا سازوکار اجرایی برای فعالیت نیاز به توافق اعضا دارد؛ مثلاً برای تصویب گزارش، بررسی فهرستها، تعیین کارشناسان، یا پیشبرد کارهای اداری و نظارتی.
۴۲