اقتصاد ۲۴ – «ضریب جینی»، به عنوان یکی از معیارهای نابرابری در توزیع درآمد، در اقتصاد ایران در حال افزایش است و این یعنی شکاف میان «فقیر» و «غنی» در کشور در حال عمیقتر شدن است. برخی بررسیها نشان میدهند که بالاترین میزان این ضریب در اقتصاد ایران در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی تجربه شده است.
حالا، اما پس از تجربه کاهش قابلتوجه «ضریب جینی» در دهه ۱۳۸۰، نشانهها از اوجگیریِ دوباره این شاخص حکایت دارند. آمارهای رسمی نشان میدهد که توزیع ثروت در ایران که در نیمه دوم دهه ۱۳۸۰ خورشیدی (پس از اجرای «طرح هدفمندی یارانهها») تا حدی بهبود یافته بود، اکنون دوباره به نفع ثروتمندان به هم خورده است. اما وضعیت تا چه اندازه وخیم است؟
پیش از هر چیز باید معیار مقایسه را مشخص کنیم. توزیع ثروت و سنجش میزان نابرابری در کشورها را معمولا با «ضریب جینی» اندازهگیری میکنند. بر اساس آمارهای رسمی، اندازه این شاخص در سال ۱۳۹۹ خورشیدی صعودی بوده که نشان میدهد نابرابری در اقتصاد ایران رشد داشته است. اما «ضریب جینی» چیست و چگونه باید آن را تفسیر کرد؟
«ضریب جینی» (Gini coefficient)، یکی از شاخصهای مرسوم برای اندازهگیری میزان نابرابری در یک اقتصاد است. اندازه این ضریب، عددی بین صفر و یک (یا بین صفر درصد و ۱۰۰ درصد) است و هر چه نزدیکتر به یک و دورتر از صفر باشد، توزیع ثروت در یک کشور نابرابرتر است.