اقتصاد ۲۴ – طی روزهای گذشته در پی افزایش نرخ ارز و ورود دلار به کانال ۳۰ هزار تومانی، گمانهزنیهای بسیاری در خصوص احتمال جهش نرخ ارز در فضای مجازی مطرح شده است. البته با توجه به آغاز دور جدید مذاکرات وین، تا حدود زیادی این پیشبینیها رنگ و بوی سیاسی گرفته است. رئیسجمهور، روز سهشنبه در جمع دانشجویان دانشگاه شریف ضمن اشاره به تلاش دستگاههای اطلاعاتی برای برقراری آرامش در بازار ارز، گفت: خبر دقیق داریم عدهای شبانه روز در تلاش هستند همزمان با مذاکرات، نرخ ارز را بالا برده و مذاکرات را به اقتصاد گره بزنند تا خواستههای خود را به ملت تحمیل کنند. برخی از این افراد در داخل و برخی نیز در خارج از کشور در محافل و فضای مجازی و واقعی به دنبال بالا بردن قیمت ارز هستند.
اظهارات رئیسجمهور در خصوص تلاش خارجنشینان مبنی بر افزایش غیرواقعی و تنشآفرینی در بازار ارز منحصر به چند روز گذشته نیست؛ در سالهای اخیر با حضور فعال دلالان و نوسانگیران بازار ارز در فضای مجازی، بازار ارز در مقاطعی تحت تأثیر پیشبینیهای منفی و کاذب قرار میگیرد؛ به گونهای که در ایام تعطیل و در زمان خارج از فعالیت بازار رسمی، نرخها بدون اینکه تقاضای واقعی و مؤثری در بازار وجود داشته باشد؛ افزایش مییابد.
از همین رو، بنابر اعلام مدیر کل مبارزه با قاچاق معاونت اقتصادی وزارت اطلاعات در تاریخ ۱۶ آذر؛ حسابهای بانکی بیش از ۷۰۰ نفر از فعالان غیرمجاز ارزی در سطح کشور با همکاری بانک مرکزی شناسایی و مسدود شده که گردش مالی برخی از این حسابها در ۹ ماهه ابتدایی سالجاری بالغ بر ۲۰ هزار میلیارد تومان بوده است.
بنابر نظر برخی از کارشناسان اقتصادی، هر چند نرخ ارز در این ایام از سال، معمولاً تحت تأثیر افزایش تقاضای تجار در انتهای سال میلادی قرار میگیرد، اما افزایش ۱۰ درصدی نرخ دلار در یک ماه اخیر بیشتر تحت تأثیر هیجانات و عوامل غیراقتصادی صورت گرفته است؛ چراکه بنا بر اعلام رئیسکل گمرک ایران صادرات غیرنفتی در ۸ ماهه ابتدایی سال جاری بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته و وزیر نفت هم به تازگی از افزایش چشمگیر صادرات نفت نسبت به ماههای گذشته خبر داده است. به همین جهت برخورد با دلالان و اخلالگران بازار ارز میتواند بخشی از تلاطمات بازار را کاهش دهد.
در همین زمینه مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین با بیان اینکه وضعیت فعلی بازار ارز متأثر از انتظارات ذهنی بخشی از جامعه است، افزود: به طور کلی در انتهای سال میلادی با یک افزایش نسبی در نرخ ارز مواجه هستیم. میتوان این مسئله را با بررسی نرخ ارز در ماههای انتهایی سال میلادی مشاهده کرد. البته پس از طی این دوره، معمولاً نرخ ارز به حد متوسط قیمت خود در همان سال برمیگردد.
حریری ادامه داد: به نظر میرسد که دلار در پایان سال ۱۴۰۰ در کانال قیمتی ۲۵ الی ۲۶ هزار تومانی قرار خواهد گرفت و نوسانات اخیر در قیمت دلار همانطور که پیش از این اشاره کردم به دلیل افزایش تقاضا در انتهای سال میلادی است.
وی با تأکید بر نقش برخی رسانههای خارجی بر تلاطم بازار ارز، گفت: همانطور که میدانید قیمت دلار در کشور ما تحت تأثیر مسائل سیاسی و روابط بینالمللی قرار دارد.
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین افزود: اگر در روابط خارجی کشور گشایش ایجاد شود به طور معمول شاهد کاهش نرخ ارز خواهیم بود. همچنین این مسئله میتواند تأثیر مستقیم بر کاهش تقاضای ارز داشته باشد چرا که افراد از نظر ذهنی انتظار جهش نرخ ارز را نداشته و عرضه ارز به صورت عادی میتواند بازار را متعادل کند.