اقتصاد ۲۴-بیش از نیمی از جمعیت در سن کار ایران، غیرفعال هستند. دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر در بین زنان در پاییز ۱۴۰۰ نسبت به پاییز گذشته یک درصد کاهش داشته است. یعنی ۲۴۱ هزار و ۹۳۱ نفر از زنان از بازار کار خارج شدند.
اگرچه نرخ بیکاری در پاییز سال جاری نسبت به پاییز سال گذشته ۵/. درصد کاهش داشته، اما واقعیت این است که تعدا زیادی از بازار کار خارج شدند، اما جز نرخ بیکاری حساب نشدهاند. از این میان میتوان به خانهنشین شدن بسیاری از زنان اشاره کرد. اما چرا زنان از بازار کار خارج میشوند و خروج آنها چه تاثیری بر اقتصاد کشور دارد؟
فاطمه عزیزخانی، پژوهشگر اقتصادی در این مورد میگوید: «یکی از چالشهای اصلی بازار کار ما نرخ بیکاری زنان، جوانان و قشر تحصیلکرده است. فارغ از اینکه در کل کشور نرخ بیکاری زنان نسبت به مردان بالاتر است، عدم تقاضای کار منطقهای هم داریم. به این معنا که در بین استانهای مختلف، از سوی زنان عدم تقاضای کار وجود دارد و در برخی استانها اختلاف بالا دارند.»
او میگوید: «تا قبل از کرونا نرخ اشتغال زنان افزایش داشت. از پاییز ۱۳۹۳ تا زمستان ۱۳۹۸ زنان در افزایش نرخ اشتغال سهم عمدهای داشتند. اما بعد از کرونا نه تنها در ایران که در سطح دنیا اشتغال زنان کاهش داشت.».
اما چرا زنان از بازار کار خارج میشوند؟ این پژوهشگر اقتصادی میگوید: «شرایط درباره زنان نسبت به مردان متفاوتتر است. بررسیها نشان میدهد انگیزه زنانی که غیرفعال شدند، به مسئولیت شخصی آنها برمیگردد. زنان ما هم مسئولیت خانواده را دارند و هم کار میکنند. به همین دلیل فارغ از شوکهای کلان که باعث افزایش جمعیت غیرفعال شده، مسئولیت شخصی زنان نیز موجب افزایش جمعیت غیرفعال آنها بوده است.»
خارج شدن زنان چه تاثیری روی اقتصاد کشور دارد؟ عزیزخانی در این مورد میگوید: «بستگی دارد که زنان در چه مشاغلی باشند. حدود ۶۵ درصد از اشتغالزایی در کشور، بنگاههای خرد هستند و حدود ۷۰ درصد از شاغلان این بنگاههای خرد را زنان شکل میدهند. زنان حدود ۵۰ درصد جمعیت در سن کار کشور را دارند و از نظر مهارت و تخصص پابهپای مردان پیش میروند. حالا با خارج شدن زنان از بازار کار، در واقع ۵۰ درصد از نیروی انسانی را از دست میدهیم. خارج شدن آنها از بازار کار در ایجاد ارزش افزوده، سطح درآمد خانوادهها، رشد اقتصادی کشور و… تاثیر منفی دارد.»
بیشتربخوانید:سهم زنان از دریافت پروانه کسبوکارهای مجازی