علیرضا شریفییزدی در گفتوگو با «جوان»: با همه اختلافاتی که مردم دارند، در مواردی که کیان استقلال ملی این سرزمین به خطر بیفتد مقوله همراهی و وحدت جزو ویژگیهای بارز مردم ایران محسوب میشود
جوان آنلاین: صهیونیستها در تجاوزی غافلگیرانه به ایران حمله کردند و تعدادی از سرداران، دانشمندان هستهای و مردم ایران را به شهادت رساندند. هنوز دو روز از این تجاوز نگذشته که مردم در شرایطی که درگیریهای ایران و صهیونیستها در حال تشدید است با حضوری چشمگیر در شهرهای مختلف جشن غدیر را برگزار میکنند، به شکلی که براساس آمار پلیس بیش از ۳ میلیون نفر فقط در مراسم تهران حضور پیدا کردند. این حضور مردمی و اتفاقات جامعهشناسانه پیرامون آن از مسائلی بود که در گفتوگوی «جوان» با علیرضا شریفییزدی، روانشناس اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت.
این کنش مردم ایران را چگونه تحلیل میکنید و مردم با این حضور میخواهند چه بگویند؟ چرا در حالی که مردم ایران در خیابانها حضور میلیونی دارند، صهیونیستها در پناهگاهها پنهان شدهاند؟
باید به این نکته توجه داشت که طبیعتاً مردم ایران یکدست نیستند، لایحههای مختلف هستند، یعنی یک گروهی هستند که اصلاً در این فضا نیستند، یک گروهی وسط میدان هستند و همچنین گروههای زیاد دیگری هم هستند که خب این موضوع بحث نیست ولی باید در مجموع دو نکته مهم را مورد نظر قرار داشت که یک نکته آن خیلی بلندمدت است. بالاخره کشوری که پیشینه ۳ هزار ساله دارد، به لحاظ فرهنگی طبیعتاً نوع برخوردش برخاسته و تأثیرپذیر از این فرهنگ دیرینه است که حداقل نصف این فرهنگ به دوران اعتقادی و اسلامی آن برمیگردد و یک بخش دیگر آن نیز مربوط به فرهنگ عاشورا، محرم و صفر و بحث شهادت است و همه اینها جزو مباحثی است که با زندگی مردم ما عجین است. بخش دیگر قضیه هم باز میگردد به اینکه ما همین دیروز پریروز بود که یک جنگ هشت ساله را پشت سرگذاشتیم و نسبت به آن چیزی که در جنگ هشت ساله ملت ایران تجربه کرده این اتفاقات برای مردم بیشتر شبیه یک ترقهبازی است. حالا شما میخواهید همه اینها را مقایسه کنید با افرادی که کمتر از ۸۰-۷۰ سال است این منطقه را اشغال کردهاند، از امریکا، اروپا و آسیا مهاجر بودهاند و دور یکدیگر با زبان و فرهنگهای مختلف جمع شدهاند ولی حالا فقط دین مشترک دارند. طبیعتاً این دو گروه از افراد باهم یکی نخواهند بود.
خب مردم چرا دارند اینگونه حضور میدانی پیدا میکنند؟
در مورد اینکه مردم ما دارند اینگونه عمل میکنند، باید گفت اصلاً رمز ماندگاری و استقلال کشور ایران طی یک دوره ۳ هزار ساله همین است، یعنی ما با فرهنگهای مختلف به لحاظ قومی، زبانی و حتی مذهبی آن اتحاد عمومی خود را حفظ کردهایم و این موزائیک فرهنگی که ما کنار هم چیدهایم هم رمز ماندگاری ماست و میبینید که مردم میآیند، میگردند، صحبت میکنند، مزاح میکنند، جوک میسازند، حالا شما این روحیه را مقایسه کنید با یک سیستمی که کاملاً میلیتاریستی است و اصلاً از خودش استقلالی ندارد، یک طرف امریکا به او میگوید بزن، او هم میگوید باشد و وقتی که میگوید نزن او هم میگوید. از نظر جامعهشناسی ما با همه اختلافاتی که مردم دارند و نارضایتیهایی که کم هم نیست، در مواردی که کیان استقلال ملی این سرزمین به خطر بیفتد، مقوله همراهی و وحدت جزو ویژگیهای بارز مردم ایران محسوب میشود و دلیل آن نیز این است که موشکی که دارد میآید، اصلاً نمیپرسد که تو اصولگرایی، اصلاحطلبی یا بیطرف یا ضدانقلاب هستی یا مثلاً با حجاب یا بیحجاب هستی.
پس اینکه نتانیاهو از مردم ایران میخواهد علیه نظام شورش کنند بر چه اساسی است؟
من فکر میکنم محاسبه اینها همان محاسبهای است که صدام هم داشت، او میگفت من صبحانهام را بغداد و ناهارم را در تهران میخورم ولی هشت سال پشت دروازهها ماند و در نهایت هم دارش زدند و تمام شد. الان انتهای داستان اینها هم همین است، چون اصلاً آن چیزی که اینها هستند با آن چیزی که مردم ما هستند، قابل قیاس نیست. من دیدم خبرنگار صهیونیستها داشت گزارش میداد به یکباره صدای آژیر بلند شد، گفت، من به پناهگاه بروم و گزارش را قطع کرد و رفت، در حالی که من خودم در جبهه دیدم خبرنگارانی که در جبهه بودند تا آخرین لحظهای که عملیات انجام میشد، داشتند کار خود را انجام میدادند، خب در این شرایط قیاس کردن این دو تا فرهنگ باهم شوخی است.