اقتصاد۲۴– روزهای آخر سال که میرسد، مجموعهای از اخطارها و هشدارها شبکههای اجتماعی و صداوسیما را فرا میگیرد و آن این است که روز چهارشنبه سوری را شهروندان امن سپری کنند و تا حد امکان این شب جشن ایرانی را به سلامت و بدون آتش سوزی و انفجار و مشکلات عدیده بگذرانند.
چهارشنبه سوری، یکی از جشنهای سنتی ایرانی است که در غروب آخرین سهشنبه سال خورشیدی و پیش از فرارسیدن نوروز برگزار میشود و شامل رسوم مختلفی از آتشافروزی و آتشبازی تا خوردن آجیل مشکلگشا، دورهمیهای خانوادگی، قاشقزنی و… میشود که برخی از این آدابورسوم متاسفانه به فراموشی سپرده شدهاند و در مقابل مواردی، چون آتش بازی و استفاده از انواع مواد انفجاری به شکل عجیبی در آن رشد کرده است. چهارشنبه سوری از پرشورترین رسوم مقدماتی نوروز در اقصی نقاط ایران است و آتش، مهمترین عنصر آن به شمار میرود و نامش نیز از شعلههای آتش گرفته شده است؛ هرچند که امروزه استفاده از مواد آتشزا و انفجاری، این جشن را به مراسمی پرمخاطره تبدیل کرده است که صدمات جسمی و حتی مرگ افراد را در پی دارد. این جشن وابسته به هیچ مذهب یا قومیتی نیست و از مسلمان تا زرتشتی، مسیحی و… در این جشن شرکت کرده و آن را از نسلی به نسل دیگر منتقل میکنند.
سالها دهه ۶۰ و ۷۰ که این سنت به حکمی نانوشته ممنوع بود، جنس اخطارها نوع دیگری بود، اما از اوایل دولت اصلاحات و با آزاد شدن سنت قدیمی ایرانیان یعنی جشن چهارشنبه سوری، اما روند تغییر کرد و در نهایت پس از دورههای افراط حالا به مرحله متعادل تری رسیده است و در یک دهه اخیر برخی از وسایل آتش بازی حتی به راحتی و به طور قانونی وارد میشوند و خرید و فروش آن در روزهای منتهی به چهارشنبه سوری افزایش پیدا میکند.
حالا دیگر بازار خرید و فروش ابزار آتشبازی پایان سال روزهای آخر اسفند را از همیشه داغتر کرده، اما باید توجه کرد که این ترقهبازی آخرین چهارشنبه سال ایرانیان، جنبههای دیگری هم، چون برآورد مالی نیز دارد و از قضا با گستردهتر شدن وسایل این جشن بزرگ دورهمی دیگر فقط مساله یک ترقه بازی ساده نیست بلکه با محصولات متنوعی مواجه هستیم که بخش زیادی از آن نیز از بنادر چین به سمت ایران بارگیری میشوند.
چین در سالهای اخیر یکی از اصلیترین مراکز ارسال وسایل مختلف آتش بازی به ایران بوده است. وسایل و ابزاری که هر چند برای آنان هزینه بیشتری از انواع ترقه دست ساز باید پرداخت، اما با توجه به پیشینه و سابقه این کشور در انواع آتش بازیها و تولید انواع ابزار آن، حداقل ایمنی بیشتری در آن وجود دارد.
پیش از این برای خرید ترقه و انواع وسایل آتش بازی شب چهارشنبه سوری باید در سطح شهر و پشت چراغ قرمزها وقت و زمان صرف میشد و یا به سراغ برخی لوازم تحریریهای نزدیک برخی مدارس سطح شهر میرفتیم یا به جستجو در خیابان هایی، چون انقلاب باید پرداخته میشد. در سالهای اخیر، اما روند خرید این ابزار نیز با تغییرات جدی مواجه شده است و حالا به سادگی با چند کلیک در فضای مجازی، شبکههای اجتماعی و حتی سایتها میتوانید اقلام مورد نظر را سفارش بدهید و خریداری کنید.
از سوی دیگر در سالهای گذشته بارها لیست اقلام آتش بازی مجاز توسط وزارت دفاع منتشر شده است، اما به نظر میرسد که نوجوانان و جوانان هم چنان علاقمند به استفاده از وسایل غیرمجاز و پرسرو صدا هستند و همچنان بازار خرید و فروش مواد محترقه خطرناک و غیر مجاز گرمتر از نوع مجاز و بی سرو صدای آن است.