دوپامینیزه شدن به پدیدهای اشاره دارد که در آن فعالیتها یا رفتارهای خاصی مانند استفاده از شبکههای اجتماعی، بازیهای ویدئویی یا مرور مداوم تلفن همراه باعث تحریک بیش از حد سیستم پاداش مغز میشوند. این پدیده به واسطه ترشح مکرر دوپامین رخ میدهد و میتواند منجر به اعتیاد رفتاری و کاهش کنترل بر استفاده از فناوری شود.
نقش دوپامین در دوپامینیزه شدن چیست؟
به گزارش ایسنا، دوپامین یک انتقالدهنده عصبی در مغز است که نقش کلیدی در سیستم پاداش ایفا میکند. این ماده شیمیایی زمانی ترشح میشود که فرد تجربهای لذتبخش مانند خوردن غذا، تعامل اجتماعی مثبت یا دستیابی به موفقیت را تجربه کند اما در فضای مجازی دوپامین به واسطۀ پاداشهای سریع و مکرر به طور مصنوعی تحریک میشود؛ مثلاً هربار که فرد یک لایک یا نظر مثبت دریافت میکند، مغز او دوپامین ترشح میکند که باعث ایجاد احساس رضایت فوری میشود.
بازیهای ویدئویی نیز مراحل کوتاه و پاداشهای مکرر در بازیها سیستم پاداش مغز را تحریک میکنند. همچنین مواجهه مکرر با محتوای جذاب و جدید باعث افزایش ترشح دوپامین میشود.
دوپامین به طور طبیعی در شرایط عادی و هنگام تجربههای لذتبخش یا انگیزشی مانند خوردن غذای خوش مزه، تعامل مثبت با دیگران یا موفقیت در یک هدف کوچک در مغز ترشح میشود. این ترشح در سطح متعادلی قرار دارد که مغز را تحریک میکند تا رفتارهای سالمlectedItem || typeof selectedItem.id === ‘undefined’) {
return;
}
const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();
