انتشار اطلاعیههای بورسی چند شرکت تولیدکننده مواد اولیه دارویی درباره خروج برخی محصولات از شمول ارز ترجیحی، نگرانیهایی درباره افزایش قیمت دارو ایجاد کرده است. سازمان غذا و دارو اما میگوید این تغییر به معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها یا آغاز موج تازه گرانی نیست و موضوع به برخی مواد حدواسط و پیشسازهای دارویی مربوط است.
ماجرا از اطلاعیهای آغاز شد که شرکت تولید مواد اولیه داروپخش با نماد «دتماد» در سامانه کدال منتشر کرد. این شرکت اعلام کرد با توجه به نامه سازمان غذا و دارو درباره تغییر گروه کالایی محصولات شرکتهای تولیدکننده مواد اولیه دارویی، از ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ محصولاتش از شمول دریافت ارز ترجیحی خارج شده و خرید مواد حدواسط با ارز توافقی انجام خواهد شد.
در این اطلاعیه همچنین آمده است که با تغییر مبنای ارزی، قیمتگذاری کلیه محصولات این شرکت مشمول قیمتگذاری سازمان غذا و دارو نخواهد بود و تعیین قیمت با لحاظ بهای تمامشده جدید و شرایط رقابتی بازار انجام میشود.
در ادامه، شرکت صنایع شیمیایی کیمیاگران امروز با نماد «شکام» نیز اطلاعیهای مشابه منتشر کرد. این شرکت که از تولیدکنندگان مواد مؤثره دارویی در کشور است، اعلام کرد بر اساس ابلاغ جدید سازمان غذا و دارو، گروه کالایی محصولات شرکتهای تولیدکننده مواد اولیه دارویی تغییر کرده و از تاریخ ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، همه محصولات گروه مواد مؤثره دارویی از شمول دریافت ارز ترجیحی خارج شدهاند.
انتشار این اطلاعیهها باعث شد رسانهها از حذف ارز ترجیحی مواد اولیه دارویی و احتمال افزایش شدید قیمت داروها بنویسند. نگرانی اصلی این است که وقتی شرکتهای تولیدکننده مواد اولیه دارویی ناچار شوند مواد حدواسط یا پیشسازها را با ارز توافقی تهیه کنند، بخشی از افزایش هزینه تولید در نهایت به قیمت داروی نهایی منتقل شود.
با این حال، سازمان غذا و دارو در واکنش به این برداشتها تأکید کرده که موضوع اخیر نباید به حذف یکباره ارز ترجیحی کل زنجیره دارو تعمیم داده شود. محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفتوگو با تسنیم گفت تغییر ارزی اخیر به معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها یا آغاز موج جدید گرانی نیست. به گفته او، موضوع اعلامشده از سوی یکی از شرکتهای تولیدکننده مواد اولیه دارویی مربوط به تغییر نرخ ارز برخی مواد حدواسط و پیشسازهای مورد استفاده در تولید مواد اولیه دارویی است.
هاشمی توضیح داده است که ارز مواد اولیه و پیشساز مورد نیاز صنایع دارویی، به میزان برابر سال گذشته، یکبار تخصیص داده شده است. او همچنین گفته به نظر میرسد اظهارات اخیر برخی شرکتهای دارویی بیشتر ناشی از مشکل نقدینگی ناکافی آنها در تأمین ارز و مواد اولیه برای تولید باشد و این موضوع را نباید علامت شوک قیمتی تعبیر کرد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو همچنین تأکید کرده بسیاری از مواد اولیه تولید داخل در ساخت داروهای ژنریک و پرمصرف داخلی به کار میروند و هزینه مواد حدواسط فقط بخشی از بهای تمامشده داروی نهایی را تشکیل میدهد.
وضعیت بغرنج بیماران در داروخانهها؛ چرا کسی به فکر این مردم بینوا نیست؟
با این حال، نگرانی درباره اثر تغییرات ارزی بر بازار دارو بیسابقه نیست. تغییرات در نرخ ارز ترجیحی میتواند هزینههای شرکتهای دارویی، نقدینگی و قیمت تمامشده را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهویژه در شرایطی که بخشی از بهای دارو همچنان به تأمین ارز وابسته است.
در سالهای گذشته نیز موضوع حذف یا تغییر نوع ارز دارو بارها محل بحث بوده است. مقامهای وزارت بهداشت پیشتر گفته بودند ارز ترجیحی نوع اول برای دارو حذف شده، اما حمایت ارزی دارو از مسیرهای دیگر و با اجرای طرحهایی مانند دارویار ادامه دارد. بر اساس گزارش تسنیم، مسئولان حوزه سلامت گفتهاند ارز ترجیحی نوع اول یا ارز ۴۲۰۰ تومانی برای دارو پیشتر حذف شده و عرضه دارو با سازوکار ارز ترجیحی نوع دوم و پرداخت دارویار دنبال شده است.
از سوی دیگر، در مقررات پیشین دولت، فهرست دارو، مواد اولیه دارویی و تجهیزات مصرفی پزشکی مشمول ارز ترجیحی تعیین شده بود و اقلام سلامتمحور در چارچوب بودجه سالانه و تأیید وزارت بهداشت مشمول این حمایت میشدند.
اکنون اختلاف اصلی بر سر این است که تغییر گروه کالایی برخی مواد اولیه دارویی و انتقال خرید آنها به ارز توافقی، در عمل چه اثری بر قیمت دارو خواهد گذاشت.
این موضوع در شرایطی مطرح شده که صنعت دارو در ماههای اخیر با فشارهای متعددی، از کمبود نقدینگی شرکتها و تأخیر در تأمین ارز گرفته تا افزایش هزینه تولید و نگرانی از کمبود برخی داروها روبهرو بوده است.
برای مشاهده کامل مطلب کلیک کنید