اقتصاد۲۴- تابستان سال گذشته و در شرایطی که حرفوحدیثها پیرامون طرح صیانت از فضای مجازی گرم بود، فیلمی از گفتههای سید ابراهیم رئیسی، در حراست از کسب و کارهای اینترنتی دست به دست میشد. رئیسی در این مقطع که رئیسجمهور منتخب بود، با رد اتهامات مبنی بر تلاش او برای بستن و محدوسازی فضای مجازی، از کسبوکارهای مجازی و البته اینستاگرام حمایت کرده بود.
رئیس جمهور در این فیلم میگوید: «فضای مجازی زمینه کسب و کار مردم است. فضای مجازی امروز ابزار کار مردم شده و از این طرق کسب درآمد میکنند. آیا کسی میآید محل درآمد مردم را تعطیل کند.» او حتی در حمایت از فضای مجازی از دیدگاه مثبت خود و خانوادهاش نیز سخن به میان آورده و گفته بود: «دختران من خیلی وقتها از طریق این فضا خرید میکنند، میگویند هم ارزانتر است هم راحتتر است، هم میتوانیم به کالای مناسب دست پیدا کنم.»
این اظهارات رئیسجمهور منتخب در مرداد ماه ۱۴۰۰ نویدبخش دو پیام مهم بود. اول اینکه دولت جدید بر خلاف آنچه تبلیغ میشد مخالف محدودسازی فضای مجازی و فیلترینگ نیست و دوم اینکه دولت و سیاستمداران کشور روند دیجیتال شدن و ماهیت اقتصادی در عصر جدید را پذیرفتهاند. اما بر خلاف این تصورات در فاصله تنها ۱۵ ماه از این اظهارات سید ابراهیم رئیسی در یک ماه و نیم گذشته شاهد فیلترینگ و محدودسازی اینترنت هستیم.
هر چند وقوع ناآرامیها اخیر کشور و مسائل امنیتی، بانی اصلی محدودیتهای اخیر بودهاند، اما مساله این است که قراین و شواهد از ادامهدار و بلندمدت بودن، این وضعیت حکایت دارند. یعنی گامی رو به عقب نسبت به پذیرش واقعیات اقتصاد دیجتال شده یا در مسیر دیجتالیزه شدن مناسبات در سطح کلان برداشته شده است. البته این گام آنچنان که بسیاری از متخصصان حوزههای مختلف تاکید و تصریح کردهاند، پیامدهای منفی بسیاری را برای اقتصاد کشور به همراه دارد که در ادامه گزارش حاضر به مهمترین آنها پرداخته میشود.