قریباً همه ما تجربه «قفل شدن ذهن» در جلسه امتحان را داشتهایم، لحظهای که با وجود مطالعه کافی، ناگهان پاسخها از ذهن پاک میشوند و اضطراب جای تمرکز را میگیرد.
به گزارش ایرنا، این وضعیت پدیدهای رایج و قابل توضیح از نظر علمی است. استرس شدید باعث فعال شدن سیستم «جنگ یا گریز» در بدن میشود و در نتیجه، دسترسی مغز به اطلاعات ذخیرهشده مختل میگردد. خبر خوب این است که با چند تکنیک ساده و کاربردی میتوان این وضعیت را کنترل کرد و عملکرد ذهن را دوباره به حالت طبیعی بازگرداند.
قفل ذهن چیست و چرا اتفاق میافتد؟
پیش از پرداختن به راهکارها، لازم است بدانیم چرا ذهن در شرایط امتحان قفل میشود. وقتی فرد دچار اضطراب میشود، هورمونهایی مانند کورتیزول و آدرنالین در بدن ترشح میشوند. این هورمونها برای شرایط خطرناک مفیدند، اما در موقعیتهای ذهنی مانند امتحان، اثر معکوس دارند.
در چنین حالتی تمرکز کاهش پیدا میکند، حافظه کوتاهمدت دچار اختلال میشود و دسترسی به اطلاعات بلندمدت سختتر میشود. در واقع، مغز به جای تمرکز بر یادآوری، درگیر مدیریت استرس میشود. بنابراین اولین قدم، «خاموش کردن حالت اضطراری» مغز است.
مرحله اول: توقف فیزیکی؛ قطع جریان استرس
وقتی دچار قفل ذهنی میشوید، معمولاً به طور ناخودآگاه تلاش میکنید سریعتر فکر کنید؛ اما این کار فقط اضطراب را بیشتر میکند. در این شرایط، بهترین اقدام «توقف» است.