فاصله انتظار و واقعیت؛ عادت‌واره‌های طبقه متوسط در ایران

اگر طبقه متوسط در جامعه ایران هنوز نفس می‌کشید، عادت‌واره‌های دوران صلح را خیلی زود متناسب با شرایط جنگی هماهنگ می‌کرد و به زنده بودن جامعه ایران و عرصه عمومی کمک می‌نمود. تنوع عادت‌واره‌های طبقه متوسط آن‌چنان عمیق است که بتواند در تقابل با دوران تنش منشأ امید باشد.

تاریخ انتشار: ۰۷:۴۸ – ۲۵-۰۳-۱۴۰۵

عصر ایران؛ سجاد بهزادی– جنگ‌ها فاصله میان واقعیت و آنچه جامعه انتظار دارد را عریان می‌کنند. در جنگ‌ها آن جهانی که نظم، امنیت و آینده‌پذیری مفروض آن است، جای خود را به واقعیت خشونت، مرگ، فروپاشی اقتصادی و آرزوهای انسانی می‌دهد.

در این وضعیت، ساختارهای معنابخش زندگی فرو می‌ریزند و افراد دیگر نمی‌توانند به آرزوها و انتظارات خود فکر کنند. “بقای لحظه‌ای” مهم‌ترین مسئله انسان‌ها می‌شود. قراردادهای اجتماعی معمول از کار می‌افتند و هنجارهای تازه‌ای بر پایه بقا، بی‌اعتمادی و واکنش‌های آنی شکل می‌گیرند که تجربه زمان را از حالت آینده‌نگری به زمان حال تغییر می‌دهد.

برای رهایی از این وضعیت باید دست به دامان طبقه متوسط برد. این طبقه در هر جامعه‌ای، حتی جامعه فرو رفته در جنگ و چالش‌های اجتماعی- اقتصادی، می‌تواند با “عادت‌واره”های خود، امید را در جامعه زنده نگه دارد. اما متأسفانه طی سال‌های گذشته عوامل زیادی سبب شد که شاهد فرسایش سیستماتیک طبقه متوسط در ایران کنونی باشیم. این طبقه حتی با همه بحران‌های پیش آمده، در وضعیت برزخی مقاومت می‌کرد و به بهبود وضعیت و اصلاح امور دل بسته بود تا اینکه امروز، به باور بسیاری از کارشناسان، طبقه متوسط به معنای واقعی در جامعه ایران سقوط کرده است.

«عادت‌واره» (Habitus) را برای اولین بار پیر بوردیو، جامعه‌شناس فرانسوی مطرح کرد. او اعتقاد داشت عادت‌واره نوعی آمادگی عملی، آموختگی ضم return;
}
const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();

منبع  : عصر ایران

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *