اقتصاد ۲۴– میرا قربانی فر – سالیانی است که هر سال، بهمن ماه که میرسد در میان اهالی فرهنگ و هنر و دوستداران سینما جنب و جوشی شکل میگیرد. جنب و جوشی که حالا دیگر ۴۰ ساله شده است.
امسال چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر برگزار میشود و به نظر میرسد این جشنواره که در دهه فجر برگزار میشود حالا دیگر به آستانه میانسلی رسیده، اما هم چنان موج حاشیهها بر متن این جشنواره سوار است. جشنواره فیلم فجر در دورهای اخیر از همیشه پرحاشیهتر بوده است و از ماجرای انصرافهای پیاپی در سال ۱۳۹۸ و پس از وقابع آبان ماه تا سقوط هواپیمای اوکراینی تا حواشی هیات داورانش در همه سالهای اخیر و به خصوص در دولت دوم حسن روحانی را میتوان بخشی از حواشی یک دهه اخیر جشنواره دانست. در میان همه این حواشی، اما شیوع ویروس کرونا نیز بر جنجالهای ماجرا افزوده است.
در سی و نهمین دوره جشنواره و در بهمن ماه سال ۱۳۹۹ یکی از پرحاشیهترین بحثها درباره تعطیلی یا نمایش فیلمها برای هیات داوران، روند برگزاری را با بحثهای مکرر و پرحاشیه رو به رو کرد. هر چند در نهایت جشنواره با محدودیتهایی کارش را انجام داد، اما موج سوم کرونا بلافاصله پس از جشنواره همه ایران را چنان در نوردید که دیگر کمتر کسی به شرایط غیراستاندارد جشنواره توجه میکرد. به خصوص که آن همه اصرار برای برگزاری جشنواره در شرایطی رخ میداد که در همان سال جشنواره کن از اساس برگزار نشد و جشن اسکار نیز به صورت بسیار محدود و همراه با محدودیتهای گسترده اجرا شد، اما برای مسولان سینمایی ایران گویا مساله مهمتر برگزاری به هر قیمتی بود.
مسالهای که کمی بعدتر منجر به بروز حواشی بیشتر پیرامون فرضیه وجود اسپانسرها و بودجه دریافتی شد. حواشی که نه چندان پیگیری شد و نه مسولان سینمایی دولت وقت چندان توجهای به آن نشان دادند و در مقام پاسخگویی برآمدند.
مساله هزینههای جشنواره و بودجهای که میگیرد و آورده حامیان مالی جشنواره، اما تنها در سال گذشته مطرح نبوده است، بلکه این مساله یکی از سوالاتی است که تقریبا همواره توسط اهالی سینما و رسانه وجود داشته است که ردیف بودجه مشخص این جشنواره کجاست و با چه سازوکاری برای آن اسپانسر جذب میشود و از همه مهمتر با توجه به فروش بلیت در دوران ۱۰ روزه جشنواره، آیا مناقع مالی برای سینما از این رویداد وجود دارد یا خیر؟
این نکته مهمی درباره جشنواره فیلم فجر است که در روزگاری که بخش عمده جشنوارههای دولتی، بودجهخوار هستند، جشنواره اصلی فیلم فجر تنها جشنوارهای است که در همه این سالها درآمدی مطلوب از بلیتفروشی داشته است، اما با این شرایط نیز همچنان این جشنواره هم متصل به بودجه پنهان دولتی است!