اقتصاد ۲۴- میرا قربانی فر – روزهای اخیر در کنار کلمه کرونا، بیشترین کلمات تکرارشونده در اخبار اوکراین، روسیه، ناتو، پوتین و جنگ بوده اند. اخباری که مدام تکرار میشد و ورود تمام قد آمریکا به این مجادلات نشان میدهد وضعیت جنگی از همیشه جدیتر است. ماجرا در هفته اخیر آن چنان بالا گرفت که در نهایت حتی زمان حمله روسیه نیز بارها از سوی کشورهای مختلف و ناتو اعلام شدکه آخرین آن نیز روز چهارشنبه هفته اخیر بود.
تاریخها در حالی اعلام شد که ناگهان روز سه شنبه ۲۶ بهمن ماه، روسیه اعلام کرد که مانور مشترک با بلاروس پایان یافته و نیروهای خود را کاهش خواهد داد، اما این تمام ماجرا نبود. چرا که تنها به فاصله یک روز پس از این خبر، دبیرکل ناتو ادعای تازهای مطرح کرد مبنی بر این که روسیه نظامیان خود را از مرز اوکراین عقب نکشیده و گفت حتی روسیه در حال اعزام تعداد بیشتری نیروی نظامی به منطقه است.
پس از اظهارات دبیرکل ناتو، نوبت به ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین رسید تا ادعای مشابه را تکرار کند مبنی بر این که «روسیه نیروهایش را از مرز اوکراین عقب نکشیده است.»
این اظهارات در کنار سخنان بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا که روز چهارشنبه گفته بود شواهدی که بر عقب کشیدن نیروهای روس از مرزهای اوکراین دلالت داشته باشد، «ناچیز» است و هم چنین سخنان جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا که هم چنان امکان حمله نظامی را پا برجا میداند، نشان میدهد تنش در مرز اوکراین و روسیه و خطری که کل اروپا را تهدید میکند، هنوز ادامه دارد.
در روزهای گذشته نگرانیها از وقوع یک منازعه با تجمع بیش از ۱۰۰هزارسرباز روسی در امتداد مرز اوکراین تقویت شد. نگرانی روسیه از بابت این مساله است که اوکراین نباید هرگز به ناتو پیوندد. اما چرا اوکراین تا این اندازه برای مسکو حائز اهمیت است؟ دلایل این تنش عجیب بین روسیه و اوکراین چیست؟ این همه تنش که میتواند حتی منجر به جنگ شود از کجا آمد و مهمتر از آن بحران اقتصادی که میتواند در پی داشته باشد، چیست؟
اوکراین از سال ۱۸۱۲به عنوان یک منطقه امنیتی برای روسیه مطرح بوده است. در طول جنگ جهانی دوم اوکراین در تحولات این جنگ و شکسته آلمان موثر بود، چرا که آلمانیها مجبور بودند بیش از ۱۶۰۰ کیلومتر را از اوکراین عبور کنند تا به مسکو برسند و اگر اوکراین در دست ناتو باشد این فاصله به ۴۰۰ کیلومتر کاهش پیدا میکند.
اساسا در واژه شناسی سنتی در زبان اسلاوی کهن، نام کشور اوکراین از Ukraina، به معنی «منطقۀ مرزی» و «مرز نظامی» است. روسیه و اوکراین در بیش از هزار سال گذشته، تقدیر نظامی مشترکی داشته و این دو کشور در همه ۲ قرن اخیر مشترکا در برابر تهاجمات ارتش ناپلئون و هیتلر جنگیده اند. روسیه با تلفات ۲۷ میلیونی خود در جنگ دوم جهانی در دو منطقۀ بلاروس و اوکراین مقابل آلمان نازی ایستادگی کرد.