به گزارش سرویس سیاسی تابناک ، محمدباقر فتحی، پژوهشگر دانشکده فیزیک دانشگاه خوارزمی تهران، در مقالهای که برای تابناک ارسال کرده ، روایتی ناشنیده و و تأملبرانگیز از یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ علم و سیاست ارائه میدهد. بر اساس گفتههای نویسنده موفقیت آمریکا در ساخت بمب اتم در جریان جنگ جهانی دوم، نه نتیجه تلاشهای دانشمندان آمریکایی، بلکه مرهون تبانی پنهانی دانشمند برجسته آلمانی، ورنر هایزنبرگ، و انتقال دانش فنی از اروپا به آمریکا بوده است. این گزارش خبری، با استناد به مقاله مذکور، جزئیات این ادعا و ابعاد تاریخی، علمی و اخلاقی آن را بررسی میکند.
زمینه تاریخی و شایعات یهودیستیزی
در دهه ۱۹۳۰، اروپا شاهد گسترش افکار یهودیستیزانه بود که بهویژه در آلمان نازی شدت گرفت. شایعات مربوط به «یهودیسوزی» تا حدی توسط خود یهودیان ترویج شد تا بهانهای برای مهاجرت گسترده دانشمندان برجسته اروپایی، بهویژه یهودیان، به آمریکا فراهم شود. این مهاجرت شامل نامهایی، چون آلبرت انیشتین، انریکو فرمی، لئو زیلارد، لیز مایتنر، هانس بته و ادوارد تلر بود که نقش کلیدی در پروژه بمب اتم آمریکا (پروژه منهتن) ایفا کردند.
نکته قابل توجه این است صمیمگیری دقیق:
تصمیمات مقامات ارشد باید با دقت و بر اساس شواهد علمی اتخاذ شود تا از خطاهایی مشابه آلمان نازی جلوگیری شود.
حفظ رازداری:
مسائل حساس مانند فناوری هستهای نیازمند احتیاط و رازداری است.
نقش دانشمندان انقلابی:
توسعه هستهای به افرادی متعهد و باانگیزه نیاز دارد.
امکانسنجی فناوری صلحآمیز:
با توجه به توانمندیهای صنعتی ایران، مطالعه و توسعه فناوری هستهای صلحآمیز، از جمله حفاظهای هستهای، کاملاً شدنی است.
هرچند برخی اظهارات نویسنده، مانند تبانی هایزنبرگ، نیازمند شواهد بیشتری برای اثبات است، اما این روایت ما را به تأمل در نقش دانش، سیاست و اخلاق در پیشرفتهای علمی دعوت میکند. درسهای این تاریخ برای کشورهایی که به دنبال استقلال علمی و فناوری هستند، همچنان زنده و ارزشمند است.