اقتصاد۲۴– مجلس در لایحه بودجه ۱۴۰۱ به دولت مجوز حذف ارز ترجیحی را داد، اما سئوال اصلی آن است که دولت میتواند تبعات حذف ارز ترجیحی را مدیریت کند.
محمدرضا خباز درباره توانایی دولت برای کنترل و مدیریت تبعات حذف ارز ترجیحی گفت: در اقتصاد سالم هر گونه ترجیح و رانت محکوم است. وقتی قیمت ارز مابهالتفاوت داشته باشد خود زمینه فساد را فراهم میکند بنابراین اگر ارز ترجیحی بدون تبعات و آثار منفی اتفاق بیفتد، اتفاقی خوبی ارزیابی میشود.
وی افزود: اگر دولت بتواند با تولید بیشتر، واردات به موقع و کنترل بازار جلوی افزایش قیمتها را بگیرد، برداشتن ارز ترجیحی خوب است، ولی من توان این دولت نمیبینیم که قدرت انجام این کار را داشته باشد. ۶ ماه است که دستور دادند انبارهای گمرک تخلیه شوند، اما اتفاق قابل قبولی در این زمینه نیفتاده است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی یادآور شد: در ابتداییترین مسائل مثل کنترل قیمت سیب زمینی در بازار اتفاقی نیفتاد. بخش خصوصی آمد و از طریق تلویزیون اعلام کرد «در کشور گرجستان گوسفند زبح شده نرینه خوب کیلویی ۲۸ هزار تومان تمام میشود و ما با ۴۰ هزار تومان آن را در اختیار مردم میگذاریم، به شرطی دولت همکاری کند و جلوی رانتها را بگیرد.» ۶ ماه از این صحبت گذشت، اما ما روز به روز شاهد افزایش قیمت گوشت در بازار هستیم.
وی افزود: امروز وضعیت طوری شده که حتی افراد طبقه متوسط هم توان استفاده از گوشت بره کیلویی ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان را ندارند. الان دیگر برنج ایرانی از سفره افراد متوسط خارج شده است. در واقع حتی برنج را هم نمیتوانند کنترل کنند، چه طور میخواهند تبعات حذف ارز ترجیحی را کنترل کنند.
این فعال سیاسی اظهار کرد: میگویند «با پرداخت یارانه به طبقات ضعیف جامعه این موضوع را جبران میکنند»، اما راهکار تشخیص طبقات کم درآمد چیست؟ چیزی اعلام نمیکنند. یا برنامهای ندارند یا همان یارانه نقدی را برای بخش اندکی از جامعه میخواهند زیاد کنند.
وی افزود: هم اکنون که ارز ترجیحی به برخی نهادههای دامی قرار میگرفت، گوشت در دسترس طبقه متوسط جامعه نیست بنابراین دولتی که توان کنترل یک قلم کالا را در جامعه ندارد چه طور میخواهد دست به این حرکت بسیار مهم، سنگین و طاقت فرسا بزد.
خباز تأکید کرد: با حذف ارز ترجیحی مخالف نیستیم به شرطی که زیرساختهای لازم برای آن فراهم شود و دولت بتواند به شکل مناسب و درست بازار را کنترل کند.
بیشتر بخوانید: نماینده مجلس: شوک اقتصادی در ۱۴۰۱ نداریم