روایت علمی از یک شایعه جنگی؛ آیا می‌توان گسل‌های تهران را فعال کرد؟

همزمان با جنگ اخیر علیه ایران شایعاتی درباره احتمال تحریک گسل‌ها و وقوع زلزله بزرگ در پایتخت مطرح شد، ولی تجربه رویدادهایی چون بمباران اتمی هیروشیما و ناگازاکی نشان می‌دهد که انفجارهای نظامی سطحی، حتی در مقیاس بسیار بزرگ، توان فعال‌سازی گسل‌های اصلی را ندارند و محققان کشور نیز با رد این ادعاها تأکید می‌کنند که فعال‌سازی عمدی گسل شمال تهران از طریق حملات نظامی از نظر علمی و فنی امکان پذیر نیست.

تاریخ انتشار: ۱۰:۰۹ – ۱۳-۰۳-۱۴۰۵

در طول تاریخ، هرگاه جنگ‌ها با انفجارهای گسترده، بمباران‌های سنگین یا آزمایش‌های تسلیحاتی همراه بوده‌اند، این پرسش در افکار عمومی مطرح شده است که آیا انسان می‌تواند موجب وقوع زلزله یا فعال شدن گسل‌های زمین شود؟ این پرسش پس از رویدادهای نظامی بزرگ بارها تکرار شده است؛ از آزمایش‌های هسته‌ای دوران جنگ سرد گرفته تا بمباران‌های گسترده در جنگ‌های معاصر.

به گزارش ایسنا، یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها به سال ۱۹۴۵ بازمی‌گردد؛ زمانی که دو بمب اتمی بر شهرهای هیروشیما و ناگازاکی ژاپن فرود آمد. این انفجارها که از مخرب‌ترین رویدادهای ساخت دست بشر به شمار می‌روند، انرژی عظیمی را در مدت زمانی بسیار کوتاه آزاد کردند و آثار ویرانگری بر انسان، محیط ‌زیست و زیرساخت‌ها برجای گذاشتند. با این حال بررسی‌های لرزه‌شناسی و زمین‌شناسی نشان می‌دهد که این انفجارها نتوانستند زلزله‌های بزرگ زمین‌ساختی ایجاد کنند یا گسل‌های اصلی منطقه را به حرکت درآورند.

دلیل این موضوع در تفاوت بنیادین میان انرژی انفجارهای انسانی و سازوکار وقوع زلزله نهفته است. زمین پوسته‌ای یکپارچه و ساکن نیست، بلکه از مجموعه‌ای از صفحات تکتونیکی تشکیل شده است که به‌ آرامی و با سرعتی در حد چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر در سال نسبت به یکدیگر حرکت می‌کنند. این جابه ‌جایی مداوم موجب انباشت تدریجی تنش در سنگ‌های پوسته زمین می‌شود.

 هنگامی که میزان تنش از مقاومت سنگ‌ها فراتر رود، شکست ناگهانی در امتداد یک گسل رخ می‌ const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();

منبع  : عصر ایران

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *