گروه سلامت خبرگزاری علم و فناوری آنا؛ دکتر علیرضا خوشدل؛متخصص اپیدمیولوژی و استاد دانشگاه: بیش از چهار سال از بروز همهگیری کووید-۱۹ میگذرد. از آن زمان ابتلای بیش از ۷۰۰ میلیون نفر از مردم جهان به ویروس «سارس-کووید ۲» (SARS-Cov۲) ثبت شده و مرگ بیش از ۷ میلیون نفر به علت مستقیم ابتلا به این ویروس به تأیید رسیده است (۱).
به علت شباهت علائم آن به سایر بیماریهای تنفسی و گوارشی و عدم انجام تست در بسیاری از موارد مشکوک و اشکالات متعدد در ثبت دادهها قطعاً موارد واقعی ابتلا و مرگومیر بیشتر از این تعداد است. بهعلاوه متأسفانه عوارض ابتلا ممکن است در درازمدت خود را بهصورت بیماریهای مختلف قلبی عروقی، تنفسی، … نشان دهد یا به مدت طولانی فرد مبتلا را مورد تأثیر قرار دهد که اکنون به «لانگ کووید» (Long Covid) معروف است (۲).
در طول پاندمی حدود ۱۳.۵ میلیارد دُز واکسن تزریق شده و قریب ۶۷ درصد مردم جهان یک یا چند نوع از واکسنهای کرونا را استفاده کردند (۱) که آمار عوارض شدید و مرگومیر بیماری را بسیار کاهش داد؛ اما طبعاً مردم جهان را با عوارض شناختهشده و ناشناس واکسن نیز روبهرو کرد و هزینههای هنگفتی را به بار آورد.