فیلم «موسی کلیمالله» برای اولین بار در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد که با استقبال مخاطبان و منتقدان روبهرو شد. گروهی از منتقدان بازی بازیگران، جلوههای ویژه و کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا را ستودند و آن را اثری قابل توجه در سینمای دینی ایران دانستند.
ابراهیم حاتمیکیا با تولید موسی کلیمالله یکبار دیگر به روزهای درخشش و اوج سینمای خودش بازگشته است. این فیلم روایتی مادرانه از سرنوشت حضرت موسی با روایت و لهجه ابراهیم حاتمیکیاست که برخی از اولینهای تاریخ جدید سینما را به نام خودش رقم زده است؛ اولین روایت رسمی و مطابق با دیدگاه اسلامی از این پیامبر اولوالعزم، اولین فیلم سینمایی کشورمان که با تکنولوژی تولید مجازی است.
فیلم «موسی کلیمالله» برای اولین بار در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد که با استقبال مخاطبان و منتقدان روبهرو شد. گروهی از منتقدان بازی بازیگران، جلوههای ویژه و کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا را ستودند و آن را اثری قابل توجه در سینمای دینی ایران دانستند.
ادامه راه سلحشور با تکنولوژی تولید مجازی
«موسی کلیمالله» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا و نویسندگی مشترک او و فرجالله سلحشور ساخته شده است. این فیلم که با استفاده از فناوری پیشرفته «تولید مجازی» تولید شده، یکی از نخستین تجربیات سینمای ایران در این زمینه بهشمار میرود. موسی کلیمالله اولین فیلم روز هفتم جشنواره فیلم فجر بود و با اینکه معمولاً نمایش فیلم اول هر روز جشنواره با حضور نسبتاً کم اهالی نقد و رسانه برگزار میشود، اما برخی از فیلمهایی که انگیزه حضور در بین اهالی رسانه را بالا میبرند با سالن پر از جمعیت مواجه میشوند که موسی کلیمالله یکی از آنهاست.
در جریان نمایش فیلم، بازیهای خوب مریلا زارعی در نقش یوکابد مادر حضرت موسی علیهالسلام، فرهاد حشمتی عقدایی یا همان فرهاد آییش سینما با ایفای دو نقش متضاد در این فیلم (ساحر بزرگ دربار فرعون و بزرگ بنیاسرائیل) و همچنین بازی خوب علیرضا کمالی در نقش عمران پدر موسی در کنار موسیقی همراه و گوشنواز کارن همایونفر شاخصههایی هستند که به کمک فیلمنامه خوب و کارگردانی قابل اعتنای ابراهیم حاتمیکیا مخاطب موسی کلیمالله را تا لحظات پایانی و نفسگیر آن که همان به نیل سپردن نوزادی چند روزه از سوی مادرش یوکابد است، همراه و همدل میکند.
سختیهای نمایش وحی بر مادر موسی
فیلم «موسی کلیمالله» داستان زندگی حضرت موسی (ع) را در سه مرحله مختلف از کودکی، میانسالی و پیری روایت میکند. این فیلم که به نوعی پیشنمایش سریال تاریخی پرهزینهای به حساب میآید، به بخشهایی از دوران کودکی حضرت موسی (ع) و چالشها و اتفاقات مهم زندگی او در این دوران میپردازد. اگرچه همه چیز برای ساخت سریال موسی توسط زندهیاد فرجالله سلحشور آماده شده بود، اما درگذشت این فیلمساز قرآنی همه را مغموم کرد. بعد از سلحشور، همکار و رفیق دیرینهاش جمال شورجه، نویسنده و کارگردان سینما و تلویزیون اعلام آمادگی کرد که او هم به دلیل سکته مغزی از صندلی کارگردانی آن کنار رفت. ورود حاتمیکیا معادلات را تغییر داد و او اعلام کرد میخواهد موسی کلیمالله را در قالب یک سهگانه سینمایی و یک نسخه سریالی تولید کند که البته نسخه سینمایی آن لزوماً فشرده و جمع و جور شده سریال آن نیست.
نشست پرسش و پاسخ این فیلم تنها نشست جشنواره تاکنون بوده که بیشتر عوامل اجازه حضور در جایگاه را پیدا کردند، به همین دلیل این جلسه در دو بخش برگزار شد تا یکبار تهیهکننده و کارگردان به همراه بازیگران اصلی صحبت کنند و در بخش دوم نیز برخی عوامل پشت صحنه روی سن بیایند.
نشست خبری این فیلم همانند محتوای اثر، جذاب و شنیدنی برگزار شد؛ از اظهارات حاتمیکیا که همیشه در جشنواره فیلم فجر با شور و حرارت ظاهر میشود تا الفاظ احساسی مریلا زارعی و تأکید محمود رضوی بر نقش مهم تورج منصوری برای به ایران آوردن تکنولوژی تولید مجازی که قطعاً سینمای ایران را متحول خواهد کرد.
ابراهیم حاتمیکیا در ابتدای نشست خبری فیلم موسی کلیمالله گفت: چیزی که میتوانم با صراحت بگویم، این است که فیلمهایی با گروههای مختلف و حرفهای ساختم و این فیلم بخصوص ساخته نمیشد اگر سیدمحمود رضوی، تورج منصوری، کیوان مقدم و علیرضا واعظ در آن حضور نداشتند. همیشه فیلمهایی که ساختهام باید نفس زمانه به آن میخورد و بخشی از فیلم حضرت موسی انتظار و تعریفی بود که در فیلم گفته میشود. قرآن به صراحت میگوید به این بانو وحی شده است و تصمیم شخصی من نبوده و صرفاً آن را به تصویر کشیدهام.
روایت شیعی اسلامی از موسی
حاتمیکیا با تأکید بر اینکه درباره فیلمهای جنگی و اجتماعیام، خودم میتوانم صحبت کنم، اما درباره این مسئله به تنهایی نمیتوانم، افزود: من دوست داشتم مسائل مربوط به تحقیقات را آقای مصطفوی و تلخابی پاسخ دهند. با این عزیزان در ارتباط دقیق بودم.
بعد از این حرفهای حاتمیکیا، رضا مصطفوی به عنوان پژوهشگر اصلی این فیلم تاریخیمذهبی گفت: ما تحقیقات فیلمنامه را با منابع و نگرش شیعه ارائه کردیم، اما این بدان معنا نیست که منابع دیگر ادیان را ندیده باشیم. چندین بار کتابهای مقدس ادیان یهود و مسیحیت را خواندیم و با علمای این ادیان صحبتهایی کردیم. با انجمن کلیمیان در ایران و لبنان تعاملاتی داشتم، اما بنای کار ما این نبود که نگرش یهودی را بسازیم، بلکه میخواستیم کلام شیعی و نگاه مسلمانان نسبت به داستان حضرت موسی (ع) را نشان دهیم. در داستان ما، حضرت موسی (ع) برخاسته از جانب خداست و تمام کنشهای ایشان براساس خواست الهی صورت میگیرد، به همین دلیل ما اجازه ندادیم پدر و مادر حضرت موسی (ع) هر دیالوگی را بر زبان بیاورند. وی ادامه داد: من از سال ۸۸ با آقای سلحشور تحقیقات فیلمنامه را شروع کردم و هزاران سؤال برای ما مطرح شد و جوابش را پیدا کردیم. پس از آن در خدمت آقای شورجه بودیم و بعد آقای حاتمیکیا.