اقتصاد۲۴- “چارلز دیکنز” نویسنده مشهور انگلیسی در مقدمه کتاب برجسته خود “انتظارات بزرگ/The Great Expectations “به نکته قابل تاملی اشاره میکند. او ریشه اصلی مشکلات فکری بشر را در دو مساله میداند: “مقایسه” و “انتظار”. در واقع دیکنز معتقد است که افراد در نتیجه مقایسه وضعیت خود با دیگران در حوزههای مختلف و یا برآورده نشدن انتظاراتشان در مسیر زندگی و آنچه باید به آن دست پیدا میکردند، سرخورده و ناامید میشوند و دچار غلیان حس نارضایتی و خشم از زندگی میشوند. به نظر میرسد که نکته مورد اشاره این نویسنده شناخته شده انگلیسی، در جهان کنونی ابعاد جدیتری را نیز به خود میگیرد.
دلیل اصلی این مساله هم کاملا روشن است:، زیرا قواعد جهان امروز در قیاس با دوران گذشته، رقابتیتر هستند و این مساله در حوزه اجتماعی و افکار عمومی، ابعاد جدیتری را نیز به خود میگیرد. در این راستا، به طور خاص در روزهای گذشته، دو خبرِ به ظاهر ساده و گذرا، حامل پالسهای هشدار دهندهای برای کشورمان بوده که البته پیشتر نیز بسیاری از ناظران و تحلیلگران نسبت به آن هشدار داده بودند.
اول اینکه حساب کاربری پادشاهی سعودی به زبان فارسی در خبری اعلام کرد که آن دسته از شهروندان عربستانی که درآمد ماهانه کمتر از ۹۰ میلیون تومان داشته باشند، امکان دریافت واحد مسکونی آماده و مدرن در سراسر عربستان را دارند. در خبر دیگری نیز شاهد پمپاژ تبلیغاتی و مانور خبری گسترده در مورد بازی دو تیم فوتبال باشگاهی عربستان به نامهای الاتحاد و الهلال بودیم. رقابتی که میان دو تیم شناخته شده عربستانی برگزار شد.
توئیت حساب کاربری پادشاهی سعودی به زبان فارسی در زمینه ارائه واحد مسکونی به افرادی که در این کشور کمتر از ۹۰ میلیون تومان در ماه درآمد دارند!
تیمهایی که هر کدام از آنها شمار قابل توجهی از ستارگان جهان فوتبال نظیر “کریم بنزما” و یا “نیمار” را جذب کردهاند و جالب اینکه تلویزیون کشورمان نیز این بازی را در رویدادی کمسابقه به صورت زنده پوشش داد. این دو خبر و رویداد به ظاهر ساده بودند، اما در دلِ خود پیامهای بسیار زیادی دارند.
شاید یکی از مهمترین پیامهای اخباری از این دست، حداقل برای ایران این باشد که پادشاهی سعودی تا حد زیادی راهبرد خود در مواجهه با رقبای منطقهای و بین المللیاش را تغییر داده است. در واقع، سعودیها دیگر به دنبال برجستهسازی و فعال کردن ظرفیتهای قدرت سخت در مواجهه با رقبای خود نیستند و سعی دارند با تقویت قابل توجه قدرت نرمشان، دیگران را به چالش بکشند.
در این چهارچوب، سعودیها به نوعی بر اساس همان سناریویی که چارلز دیکنز به آن اشاره میکند جلو رفتهاند و سعی دارند در منطقه غرب آسیا که کشورها اغلب با چالشهای سیاسی و اقتصادی درگیر هستند، تصویر یک مدینه فاضله را از کشورشان به نمایش بگذارند. البته که این رویکرد سعودیها عاری از اهداف کلانترِ بینالمللی نیز نیست. با این همه، حداقل به ۳ دلیل عمده و محوری، کنشگریهای اخیر دولت عربستان در زمینه تامین رفاه برای شهروندان سعودی و یا دیگر اقدامات آن، برای ایران حامل پیام و حتی چالش هستند.
ایران از جمله کشورهایی در جهان است که نسل جوان در آن، بخش قابل توجهی از هرم جمعیتی کشور را تشکیل میدهد. نسلی که با ابزارهای دنیای دیجیتال خو گرفته اند و در حوزه فناوریهای دیجیتال و شبکههای اجتماعی و فضای مجازی، حضور و کنشگری فعال دارند. در این چهارچوب، تردیدی نیست که استفاده از ظرفیتهای این نسل میتواند حامل دستاوردهای قابل توجهی برای کشورمان باشد با این حال، باید توجه داشت که نسل Z ایرانی در نوع خود یکی از جوامعِ هدفِ اقدامات و رویههای دشمنان و رقبای منطقهای و بینالمللی کشورمان نیز هستند.