
اقتصاد۲۴– یوزهای آسیایی خیلی سریعتر از سایر زیرگونههای یوز از بخشهای اعظم قلمرو تاریخی خود ناپدید شدند. درحالحاضر آخرین بازماندههای یوز آسیایی در رده بهشدت در معرض خطر لیست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت و پیوست شماره ۱ کنوانسیون سایتیس قرار دارند.
در ایران از دهه ۱۹۵۰ یوزهای آسیایی به طور رسمی بهعنوان گونه حفاظتشده، معرفی و تحت حمایت قانون قرار گرفتند. تا پیش از جنگ جهانی دوم، جمعیت یوز در ایران حدود ۴۰۰ فرد تخمین زده میشد و در ۱۹۷۴ جمعیت یوز را بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ فرد برآورد کردند؛ اما در همان زمان هم پاول جوسلین (P. Joslin) معتقد بود که این آمار خوشبینانه است و او رقم صد فرد را تخمین درستتری میدانست.
با گذر زمان زیستگاههای یوز را دام اشغال کرد و طعمههایش را هم انسانها شکار کردند؛ بنابراین آمار جمعیت یوزها رفتهرفته کم شد. در حد فاصل سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۱ یوزها در ۱۱ منطقه (آریز، بافق، دره انجیر، درونه، کمکی بهاباد، پارک ملی کویر، نایبندان، ذخیرهگاه زیستکره توران، پارک ملی خبر، شهداد و منطقه حفاظتشده بهرام گور) حضور داشتند؛ اما تعداد و قلمرو کنونی آنها را در ایران خیلی سخت میتوان معلوم کرد؛ چراکه مستندات حضور یوزها در مناطق حفاظتشده، بهشدت محدود شده و از سوی دیگر، تعداد پایشها هم در عمل کاهش درخورتوجه داشته است. حال این پرسشها مطرح میشوند؛ آیا یوزها برای همیشه از قلمروهای پیشین حذف شدهاند؟ چرا آمار مشاهدات مستند از یوزها در طبیعت ایران تا به این اندازه کم شده؟ چه تهدیدهای جمعیتی دیگری هستند که نادیده گرفته شدهاند؟
