اقتصاد۲۴– در مذاکرات ایران و عربستان وقفهای ایجاد شده است. اگرچه دو طرف پالسهای مثبت میفرستند و یکدیگر را به مذاکره و توافق دعوت میکنند و صحبت از گسترش روابط و اطمینان دادن به یکدیگر برای حل اختلافات میکنند. به نظر میرسد هنوز دو طرف آمادگی لازم برای انجام یک دیدار در سطح عالی دیپلماتیک ندارند. اما همچنان زمینه برای تداوم گفتگوها فراهم است و فضای حاکم بر روابط دو کشور کاملا مثبت است. فصل حج نیز به پایان خود نزدیک میشود و تا کنون بسیار خوب برگزار شده است؛ نه ایرانیها از وضعیت حج شکایتی دارند نه طرف عربستانی. این موضوع خود شاهدی بر مهیا بودن فضا برای تداوم تماسها برای بهبود و ارتقای روابط است.
انتظاراتی وجود داشت که قبل از آغاز نشست جده و سفر جو بایدن، رئیس جمهوری ایالات متحده گامهای عملی از سوی ایران و عربستان برای گسترش روابط برداشته شود، حتی سفر مصطفی کاظمی، نخست وزیر عراق به ایران که چند ساعت قبل از آن به عربستان سعودی رفته بود نیز در همین رابطه ارزیابی میشد، اما تا این لحظه چنین اتفاقی نیفتاده است. به نظر میرسد دو طرف همچنان بر تداوم مذاکرات فنی برای رسیدن به مرحله دیپلماتیک اصرار دارند. این موضوع را از لابه لای یادداشتها و تحلیلهایی که روزنامه نگاران و کارشناسان عربستانی نوشته اند نیز میتوان دریافت؛ مثلا محمد السلمی که ارتباطات نزدیکی با نهادهای دولتی عربستان دارد، در یادداشتی با عنوان “نقش راه عربستان سعودی و ایران برای آینده” در ایندیپندنت به این موضوع اشاره کرده و با ذکر سه گامی که از نگاه او میتواند به گسترش روابط ایران و عربستان بینجامد، نوشته است که “مقامهای مسئول در وزارتخانههای هر دو کشور و سایر نهادهای درگیر باید چارچوب راهبردی پیشنهادی تیمهای دیپلماسی رسمی و غیررسمی و همچنین نتایج حاصل از تلاشهای دیپلماسی غیررسمی را بررسی و ارزیابی کنند و به نتیجه برسند. تنها در این مرحله است که ما میتوانیم واقعا امیدوار باشیم بین نمایندگان دو کشور ملاقاتهای دیپلماتیک معنادار صورت بگیرد تا مذاکرات از سطح امنیتی فنی به سطح دیپلماتیک ارتقا یابد. در این مسیر دیپلماتیک، دو طرف باید بر سر یک طرح راهبردی مشترک برای روند مذاکرات به توافق برسند. این مرحله میتواند به پیشرفتهای سریع با هدف اعتمادسازی بین دو طرف منجر شود. “
در این میان به نظر میرسد آنچه برای عربستانیها اهمیت ویژهای دارد و اصرار دارند قبل از هر چیز بر سر آن به توافق برسند، پرونده یمن است. یمن که در حقیقت حیات خلوت سیاسی عربستان سعودی محسوب میشود، از چنان اهمیتی برخوردار است که عربستانیها گمان میکنند میتواند سنگ بنای روابط جدید ایران و عربستان باشد. اگر چه ایرانیها در هر دور از مذاکرات تاکید کرده اند که پرونده یمن، موضوعی است که ایران در آن دخالت نمیکند و این عربستان است که باید با یمنیها بر سر آن به توافق برسد، اما عربستانیها معتقدند که انصار الله که صنعا و بخش بزرگ و عمدهای از یمن را در کنترل خود دارد و در حال جنگ با عربستانی هاست، تحت نفوذ ایران عمل میکند و میتواند بر آنها اثر بگذارد. در حالی که واقعیت امر این است که حوثیها یا انصار الله چندان هم تحت نفوذ ایران نیستند، آنها بسیاری از تصمیمات خود را مستقل اتخاذ میکنند.
این صحیح است که ایران در آتش بس یمن موثر بود و توانست انصارالله را راضی کند که به آتش بس تن دهد، اما واقعیت این است که انصار الله همچنان اعتمادی به عربستانیها ندارند و میگویند آنها حاضرند وضعیت فعلی را در همین سطح کنونی ادامه دهند ت وضعیت فرسایشی شود به امید روزی که علیهشان وارد عمل شوند و آنها را کاملا شکست دهند، برای همین نسبت به آتش بس فعلی هم خوش بین نیستند حتی اگر ایران هم برای حفظ آن تلاش کند. اظهارات اخیر مقامات حوثی تاییدی بر این ادعاست.
بیشتر بخوانید: رانده شدن گاز ایران بیش از پیش به حاشیه