اقتصاد۲۴ – این در شرایطی است که چگونگی فعالیت خارجیها در خودروسازی کشور پس از احیای برجام، با اختلاف نظرهایی همراه است. برخی معتقدند شریک اصلی خودروسازی ایران در آینده چه با احیای برجام وچه ماندگاری تحریمها همچنان چین است. در مقابل نیز برخی تاکید میکنند با احیای برجام، شرکای خارجی صنعت خودرو به کشور بازخواهند گشت و حتی امکان سرمایهگذاری آنها و استفاده از ایران بهعنوان پایگاه صادراتی وجود دارد.
اردیبهشت ۹۷ بود که آمریکا با تصمیم دونالد ترامپ رئیسجمهوری این کشور، از توافق هستهای و برجام خارج شد و در نخستین اقدام، خودروسازی ایران را تحریم کرد. از همان زمان اعلام خروج آمریکا از برجام، خودروسازان خارجی برای ماندن در ایران مردد شدند و برخی از آنها حتی قبل از برقراری رسمی تحریم در تابستان ۹۷، چمدان هایشان را بستند و رفتند.
برخی دیگر از خودروسازان خارجی نیز اگرچه ابتدا اعلام کردند با وجود نقض برجام، در ایران میمانند؛ اما تحریمها آنقدر سختگیرانه بود که اجاره نداد آنها روی حرفشان بایستند و در نهایت اعلام قطع همکاری کردند.
پژو، سیتروئن و رنو از فرانسه، اسکانیا و ولوو از سوئد وهیوندایی و کیا از کره، از جمله خودروسازان خارجی بودند که ایران را ترک کردند، حتی با وجود آنکه برخی از آنها با شرکتهای خودروساز کشور قرارداد همکاری مشترک امضا کرده بودند. جدا از این خودروسازان اما چینیها نیز نتوانستند یا نخواستند در برابر تحریمهای آمریکا دوام بیاورند و یا از ایران رفتند یا فعالیتهای خود را به حداقل رساندند.
حالا اما آنچه خودروسازی ایران را به ازسرگیری ارتباط با شرکای خارجی امیدوار کرده، احتمالات سیاسی مبنی بر کاهش تنش بین ایران و آمریکا در ماههای آتی است. با توجه به اینکه دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری اخیر آمریکا شکست خورد و جو بایدن پیروز این کارزار شد، احتمال میرود ضمن کاهش تنش بین ایران و آمریکا، زمینه احیای برجام نیز فراهم شود.
ترامپ از همان روزهای نخستین ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۱۶، نشان داد با برجام موافق نیست و قصد بر هم زدن این توافق بینالمللی را دارد. وی سرانجام با خارج کردن آمریکا از برجام، آن را نقض کرد تا سایه سنگین تحریمها دوباره بر سر ایران گسترانده شود.
این اقدام ترامپ واکنشهای منفی زیادی را در جهان به دنبال داشت. حتی با آغاز رقابتهای انتخاباتی اولیه در آمریکا، جو بایدن بهعنوان نامزد دموکراتها در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ این کشورنیز، تلویحا وعده بازگشت به برجام را در صورت ورود به کاخ سفید داد.
وی در نهایت توانست در انتخابات اخیر آمریکا، بر ترامپ غلبه کند و بهعنوان چهل و ششمین رئیسجمهور این کشور انتخاب شود. در این مدت نیز نشانههای مثبتی مبنی بر ازسرگیری برجام شکل گرفته و به نظر میرسد هم ایران و هم آمریکا مایل به احیای این سند بینالمللی هستند. هرچند برای قطعی شدن احیای برجام باید فعلا صبر کرد؛ اما به هر حال اگر این اتفاق رخ بدهد، صنعت خودروی کشور از آن منتفع میشود، چه آنکه با نقض برجام، آسیب زیادی را متحمل شد.