اقتصاد۲۴– تب و تاب اظهارنظرها و اخبار پیرامون پیشنهادات تهران و واشنگتن بر متن ارائه شده از سوی جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیرامون احیای توافق جامع هستهای ایران از هفته پیش تاکنون اندکی فروکش کرده است، اما در همین حین، خبرگزاری رؤیترز مدعی شد که در نسخه جدید گزارش آژانس (به نظر میرسد این نسخه در حال آمادهسازی برای ارائه در نشست فصلی شورای حکام است) بینالمللی انرژی اتمی به اطلاعاتی دست یافته است که نشان میدهد ایران در یکی از سه آبشار سانتریفوژهای پیشرفته «آیآر -۶» در نطنز غنیسازی اورانیوم را آغاز کرده است. براساس این گزارش، ایران از یک آبشار ۱۷۴ تایی سانتریفوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم در سطح بالای پنج درصد استفاده میکند. دو آبشار دیگر، یکی در حال آماده شدن برای غنیسازی اورانیوم است و در دیگری هنوز گاز هگزافلوراید تزریق نشده است.
اما چه شد که ایران تصمیم گرفت تا فرآیند استفاده از سانترفیوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم را در دستورکار خود قرار دهد؟ درست یک روز پس از اعلام تصمیم تازه دولت آمریکا نسبت به قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی وزارت خارجه آمریکا FTO بود که حسن روحانی رئیس جمهوری وقت ایران از آغاز نصب زنجیره۲۰ تایی ماشین سانتریفیوژ پیشرفته IR-۶ در سایت نطنز بازدید کرد. در جریان این بازدید، علی اکبر صالحی، رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ایران گفت که «ساخت و تولید ماشینهای سانتریفیوژ نسل جدید طی چند سال گذشته در دستور کار بوده و با آغاز نصب زنجیره میانی ۲۰ تایی سانتریفیوژ پیشرفته IR-۶ در سایت هستهای شهید احمدی روشن (سایت نطنز) و تکمیل نهایی آن در آینده نزدیک، شرایط انجام تستهای لازم فرآیندی فراهم خواهد شد و تولید و بهسازی انواع ماشینهای سانتریفیوژ در چارچوب برجام و بنا به دستور رهبر ایران صورت گرفته است.»
تولید و بهسازی سانترفیوژهای پیشرفته که صالحی به آنها اشاره میکرد در نهایت در تاریخ ۳۰ خرداد سال ۱۴۰۱ و در دولت سیزدهم به مرحله بهرهبرداری رسید و ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع داد که مرحله مقدماتی غنیسازی که اصطلاحاً “غیرفعالسازی آبشار” نام دارد و تغذیه UF۶ را نیز شامل میشود را از یک روز گذشته در دستور کار خود قرار داده است.