اقتصاد ۲۴- بازار سرمایه از دو بازار سهام و اوراق بدهی تشکیل شده و همه افرادی که در رشته مالی تحصیل کردهاند، میدانند که سرمایه از دو محل اکوئیتی (ارزش) و بدهی به دست میآید؛ بنابراین بازار سرمایه هم متشکل از سهام و هم اوراق بدهی است.
هر دو بازار خود یک بازار اولیه دارند که محلی برای پذیره نویسی یا IPO هست و یک بازاری برای معاملات ثانویه، به طور مثال شرکت تامین سرمایه دماوند پارسال به قیمت ۱۰۰ تومن پذیره نویسی شد (بازار اولیه) و سپس بعد از ثبت سرمایه و شروع فعالیت معاملات ثانویه اون آغاز شد که نخست بازدهی خوبی هم به افرادی که در پذیره نویسی شرکت کرده بودند داد.
بنابراین، در بازار سهام یک فرآیند عرضه اولیه و کشف قیمت داریم و سپس انجام معاملات که به این انجام معاملات در روزهای بعد از عرضه معاملات ثانویه گفته میشود.
همین موضوع در مورد بازار اوراق هم وجود دارد، یعنی هم عرضه اولیه داریم و هم معاملات ثانویه؛ به طور مثال یک بار ممکن است دولت ۲۰ همت اوراق را با اسم و سررسید معلوم عرضه کند. مشخص است که این اوراق تقاضای پول نقد هست و میتواند در شرایطی سبب افزایش نرخ بهره بشود.
حال فرض کنید این اوراق عرضه شد و به طور مثال بانکهای مختلف آن را خریداری کردند، از روز بعد اگر هر معاملهای روی این اوراق انجام بشود، اسمش عرضه اوراق توسط دولت و یا فروش اوراق توسط دولت نیست، بلکه صرفا جابجایی اوراق بین دارندگان و خریداران جدید هست. (مانند جابجایی سهام بین افراد در طی روزهای معاملاتی)
۱- این اوراق، عرضه اولیه اوراق یا فروش آن توسط دولت نیستند.
۲- عمده این معاملات اوراق مربوط به عملیات بازار باز یا OMO هستند که بانک مرکزی اوراق رو از بانکهای دارای کسری منابع میخرد و به آنها پول تزریق میکند و پس از سررسید (عمدتا ۷ روزه) دوباره اوراق را به آنها میدهد و پول را از آنها پس میگیرد.