اقتصاد۲۴-ابراهیم رئیسی فوق محافظه کار روز ۱۱ ژوئن ۲۰۲۲ با همتای ونزوئلایی خود دیدار کرد تا نقشه راه همکاری دوجانبه ۲۰ ساله را در زمینههای انرژی، دفاع، کشاورزی، مهندسی، گردشگری و فرهنگ، امضا کنند. رئیسی در مراسم امضای قرارداد تصریح کرد دستور کار این سند مقابله و مقاومت در برابر تحریم ها، فشارها و امپریالیسم آمریکاست. امضای این نقشه راه با سیاست خارجی ابراهیم رئیسی در نگاه به سمت جنوب و شرق و مواجهه با تحریمها و فشارهای مداوم امریکا مطابقت دارد. این سیاست با رویکرد جهان سومی احمدینژاد تندرو همسو است که در زمان او روابط ایران و ونزوئلا به اوج خود رسید و همچنین با سیاست روحانی میانه رو در دوره دوم ریاست جمهوری او مطابقت دارد.
روحانی در ابتدا و به علت تمایل سیاست خارجی او به سوی غرب و امضای برجام، روابط میان تهران و کاراکاس را کاهش داد، ولی پس از خروج یک جانبه امریکا از برجام و اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران و ونزوئلا در سال ۲۰۱۸، روحانی این روابط را در لفظ و در عمل در اولویت قرار داد و این تمرکز دوباره بر ونزوئلا زمینه را برای برنامه همکاری ۲۰ ساله تحت دولت رئیسی فراهم کرد.
ایران و ونزوئلا به عنوان اعضای موسس اوپک در سال ۱۹۶۰، روابط سیاسی و اقتصادی خود را در خلال دهها سال و از پیش از انقلاب سال ۱۹۷۹ حفظ کرده اند. این روابط در دوره محمد خاتمی اصلاح طلب، حتی زمانی که او تنش زدایی و نزدیکی با امریکا و اروپای غربی را دنبال میکرد، گسترش یافت و در دوره احمدی نژاد بیشتر شد.
احمدی نژاد و چاوز در حالی که از کشورها و فرهنگهای مختلف بودند، عوام گرایانی اقتدارگرا و ضد امپریالیستهایی سرسخت شناخته میشدند که در آرزوی ایجاد محور وحدت و نظم جهانی نوین علیه امریکا بودند.
تهران و کاراکاس از نظر اقتصادی، صدها قرارداد دوجانبه در زمینههای انرژی و مالی، تجارت و بازرگانی، کشاورزی و صنعت، زیرساختها و ساختمانسازی، علم و فناوری و آموزش و فرهنگ امضا کردند. در دوران احمدی نژاد و چاوز، در مقایسه با دوره خاتمی، سطح تجارت دوجانبه از میانگین سالانه ۰.۰۳ درصد به ۰.۰۹ درصد کل تجارت ایران افزایش یافت. در سال ۲۰۰۸ پروژههای صنعتی ایران در ونزوئلا حدود ۴ میلیارد دلار ارزش داشت و شامل یک کارخانه مهمات سازی، یک کارخانه مونتاژ خودرو و یک کارخانه تولید سیمان بود. ولی، این پروژهها و دیگر طرحها به علت تشدید تحریمهای امریکا، سرمایهگذاریهای اندک خارجی و داخلی و سوء مدیریت و فساد گسترده در دولت، به تعویق افتاد یا اجرا نشد.
پس از ارسال دو نفتکش از سوی ونزوئلا به ایران در ماه مه ۲۰۱۱، امریکا تحریمها را علیه بخش انرژی هر دو کشور تشدید و قانون مقابله با ایران در نیمکره غربی را در سال ۲۰۱۲ تصویب کرد که در آن خواستار اتخاذ راهبرد جامع برای مقابله با حضور خصمانه فزاینده ایران در نیمکره غربی شده بود. این فشار موجب کاهش شدید صادرات ایران به ونزوئلا از از ۶۵ میلیون دلار در سال ۲۰۱۲ به حدود ۱۹ میلیون دلار در سال ۲۰۱۳ شد.
بیشتر بخوانید: تاثیر زمستان سخت اروپا بر احیای برجام