
به گزارش تابناک، علی ربیعی در یادداشتی با عنوان «کار و اشتغال ابربحران نه چندان دور» در روزنامه اعتماد نوشت: موضوع کار و کارگر، همواره از موضوعات مهم و شایان توجه در دولتهای جدید محسوب میشده است. بهخصوص پس از جدال نظریههای سوسیالیستی و لیبرالیستی و امکان وقوع جنبشها و انقلابهای کارگری در اروپا، علاوه بر مرتبط بودن نیروی کار با موضوعات تولید و رشد اقتصادی؛ درهمتنیدگی این قشر با مسائل اجتماعی سبب شده که مسائل پیرامون کارگران در کانون توجه سیاستگذاریهای اجتماعی و حتی سیاسی قرار گیرد. همچنین بخش مهمی از دلایل طراحی نظامهای تامین اجتماعی و سهجانبهگرایی در همین راستا بوده است.
بر این اساس، در دهههای اخیر موضوع کارگران از هر دو جنبه اقتصادی و اجتماعی در جوامع در حال توسعه نیز حائز اهمیت بوده است. موضوع جدیدتری که در سالهای اخیر در همین ارتباط، مطرح و مورد بحث و گفتوگوی مجامع بینالمللی، پژوهشگران و سیاستگذاران قرار گرفته، آینده کار و تحولات کمی و کیفی نیروی کار، در گذار به عصر فناوری اطلاعات است. انقلاب دیجیتال و رشد هوش مصنوعی که «یووال نوح هراری » از آن با عنوان «هوش بیگانه» یاد میکند، مفاهیم سنتی کار و کارگری را با تحولی اساسی مواجه ساخته است.
طبق گزارش مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۲۴، تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۷۰ میلیون شغل جدید در جهان ایجاد و ۹۲ میلیون شغل حذف خواهد شد. این تحول ساختاری، نیازمند یل درست اما فاقد راهکار
با وجود تحلیل درست ربیعی از وضعیت بازار کار، اما دو ضعف اصلی در این یادداشت به چشم میخورد. اول، اگرچه او بحرانها را شناسایی میکند، اما راهکارهای عملیاتی برای حل آن—بهویژه در بستر تحریمها و ساختارهای ناکارآمد ایران—ارائه نمیدهد.
پیشنهادهایی مانند «ارتقای مهارتهای دیجیتال» یا «رفع فیلترینگ» کلی هستند و نحوه اجرای آنها در شرایط کنونی نامشخص است. دوم، ربیعی به نقش دولت و نهادهای حاکمیتی در ایجاد این بحرانها اشارهای نمیکند. برای مثال، سیاستگذاریهای نادرست در حوزه فناوری یا اقتصاد دولتی، خود از عوامل تشدیدکننده بیکاری و ناپایداری شغلی هستند. بهطور کلی، این یادداشت اگرچه آگاهکننده است، اما از نقد ساختارهای قدرت و ارائه راهکارهای عینی فاصله دارد.
