اقتصاد۲۴- اگرچه همزمان با آغاز اعتراضات شکاف نسبی بین قاره سبز با جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت، اما به نظر میرسد طی روزهای اخیر شدت عمل، موضع گیری و نگاه ضد ایرانی اروپاییها با محوریت سه کشور آلمان، فرانسه و انگلستان به قدری اوج پیدا کرده است که تقریبا شاهد یک گسل کم سابقه در مناسبات دو طرف هستیم. علاوه بر اعمال تحریم، ملاقات رسمی با چهرههای اپوزیسیون و جنگ لفظی کشورهای اروپایی با جمهوری اسلامی ایران اکنون تلاشهایی برای اجماع جهانی هم در دستور کار اروپاییها قرار گرفته است؛ اما چه شد که اروپا به این درجه از سیاست تهاجمیِ ضد ایرانی رسید، سوالی است که پاسخش در گفتگو با کوروش احمدی، دیپلمات پیشین کشور و تحلیلگر مسائل بین المل پی گرفته شده است.
با توجه به مجموعه اقدامات، مواضع و رفتارهای قاره سبز و به خصوص سه کشور آلمان، فرانسه و انگلستان طی دو ماه اخیر به نظر میرسد ما شاهد یک گسل و شکاف کم سابقه در روابط اروپاییها با جمهوری اسلامی ایران هستیم، به گونهای که برخی معتقدند تداوم این شرایط ما را به نقطهای مانند «بحران میکونوس» میرساند. آیا شما قائل به این مسئله هستید یا خیر؟
خیر.
چرا؟
چون فضای کنونی به طور کلی متفاوت با بحران میکونوس در دهه ۱۹۹۰ است. در جریان دادگاه میکونوس اتهامی تک موضوعی با ادعای فعالیتهای تروریستی در خاک اروپا علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح شده بود و به دلیل صدور حکم دادگاه علیه ایران نهایتاً کشورهای اروپایی خود را ناچار از این میدیدند که باید عکس العملی در خصوص رای دادگاه میکونوس داشته باشند که به احضار سفرای اروپایی منجر شد. اما با روی کار آمدن سید محمد خاتمی و تلاشهای صورت گرفته در حوزه سیاست خارجی نهایتا مشکل به تدریج برطرف شد. ولی مشکل کنونی در روابط ایران و اروپا یک مشکل چندموضوعی، چندبُعدی و چندوجهی است.
مشخصا با چند موضوع در بحران فعلی در روابط ایران و اروپا مواجهیم؟
به طور مشخص سه موضوع باعث ایجاد شکاف در روابط اروپا و ایران شده است. اولین مسئله به برجام و مذاکرات هستهای باز میگردد. به هر حال تاخیر در حصول توافق و احیای برجام و بن بست کنونی در مذاکرات وین علاوه بر تاثیرگذاری مستقیم، تبعات دیگری را هم در بر داشته است. یکی از این تبعات به اختلافات جمهوری اسلامی ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی باز میگردد. به دلیل همین نگاه و شرایط اکنون صدور قطعنامهای ضدایرانی در دستور کار شورای حکام هم قرار گرفته است که به لحاظ حقوقی لحنی تندتر از دو قطعنامه پیشین دارد. همین موضوع سبب شده است که اکنون اختلافاتی بین اروپا و جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با عدم احیای برجام و حواشی آن به وجود آید. از این رو اروپاییها در نظر دارند در این رابطه فشارهایی را به ایران وارد کنند. موضوع دیگری که باعث ایجاد شکاف و بحران در روابط ایران و قاره سبز شده است به جنگ اوکراین باز میگردد. باید این نکته را در نظر گرفت که اوکراین به نوعی در حریم امنیتی اروپا قرار دارد؛ لذا جنگ اوکراین یک مسئله «امنیتی بلافصل» برای قاره سبز به شمار میرود.
بیشتر بخوانید: دوباره نشست شورای حکام، دوباره قطع نامه!