اقتصاد۲۴- یکی از ضعفهای همیشگی سیاست خارجی ایالات متحده، تمایل آن به ایجاد امکان آن چیزی است که بری پروسن، محقق برجسته، آن را «رانندگی پرمخاطره» میخواند که به معنای دادن جسارت (به طور عمدی یا غیرعمدی) به متحدان و شرکای ایالات متحده در دنبال کردن سیاستهای مخاطره آمیز است که بدون حساب کردن روی حمایت آمریکا، هرگز آنها را دنبال نمیکردند.
به عنوان یک نمونه کلاسیک از «رانندگی پرمخاطره» میتوان به تصمیم میخائیل ساکاشویلی، رئیس جمهوری گرجستان، به آغاز حمله برای بازپس گیری قلمرو جداشده اوستیای جنوبی در سال ۲۰۰۸ اشاره کرد که واکنش ویرانگر روسیه را در پیش داشت. آنچه ساکاشویلی را به این اقدامات تشویق کرد، اتکای بیش از حد او به نشانههای حمایت دولت جورج دابلیو. بوش از جاه طلبی گرجستان برای پیوستن به ناتو بود. در نهایت، نه تنها آمریکا به نجات ساکاشویلی نشتافت، بلکه بقای او و گرجستان به عنوان یک کشور مستقل نیز در گرو توافق آتش بسی قرار گرفت که نیکولا سارکوزی، رئیس جمهوری وقت فرانسه، با روسیه بر سر آن مذاکره کرد.
نمونه جدیدتر این روند را میتوان وعده محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، برای «بردن جنگ به ایران»، دشمن اصلی منطقهای عربستان، دانست. سیاست دولت پیشین دونالد ترامپ مبنی بر «اعمال فشار حداکثری» علیه تهران و «حداکثر عرض جغرافیایی» در قبال ریاض که به حمایت واشنگتن از مداخله فاجعه بار ولیعهد سعودی در یمن نیز تسری پیدا میکرد، به محمد بن سلمان جسارت داد. با این حال، در سال ۲۰۱۹ که تاسیسات نفتی عربستان هدف حمله موشکی قرار گرفت و خسارتهای جدی را متحمل شد، ایالات متحده هیچ واکنش نظامی به نیابت از متحد منطقهای خود نشان نداد.
همانطور که این دو مثال نشان میدهند، ارائه حمایت تقریبا بی قید و شرط بازیگران بلند پرواز منطقه را تشویق کرده است تا بر اساس این فرض که واشنگتن از شرکای خود دفاع خواهد کرد، اقدام کنند. با این حال، از آنجایی که اقدامات آنها ممکن است با منافع ایالات متحده مغایرت داشته باشد، حمایت مفروض معمولا محقق نمیشود و این بازیگران با عواقب (معمولا فاجعه بار) شدیدی مواجه میشوند. با این حال، ایالات متحده همچنان به تشویق به «رانندگی پرمخاطره» ادامه میدهد.
ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست مطبوعاتی پنجشنبه گذشته در پاسخ به سوالی درباره افزایش تنش بین ایران و جمهوری آذربایجان، بدون ابهام از آذربایجان حمایت کرد. به گفته پرایس، ایران یک تهدید برای منطقه است و از این رو، ایالات متحده در کنار شرکای خود است، از آنها حمایت میکند و در نهایت در برابر نفوذ بی ثبات کننده ایران میایستد.
این که ایالات متحده دیدی منفی به ایران دارد، قابل درک است. با این حال، نگاهی دقیق به قفقاز جنوبی تصویر ظریف تری را نشان میدهد.
بیشتر بخوانید: آیا مسیر دور زدن تحریمها برای ایران بسته میشود؟