اقتصاد۲۴-رزمایش مشترک نظامیان آذربایجان و ترکیه که در ۵ دسامبر در شمال مرز ایران اعلام شد، سیگنال روشنی برای تهران است مبنی بر اینکه نیروهای مشترک این دو دولت با هر گونه چالش آینده ایران با باکو مقابله خواهند کرد. در عین حال، این رزمایشها به مسکو یادآوری میکند که دیگر تنها کشور خارجی با قدرت نظامی در قفقاز جنوبی نیست و هر گونه پیشرفت کرملین در منطقه احتمالاً با مخالفت ترکیه مواجه خواهد شد.
اگر پیام به تهران بتواند از رویارویی نظامی بین جمهوری آذربایجان و ایران جلوگیری کند، پیام ارسال شده به مسکو نه تنها درباره روند آتی مذاکرات صلح بین ارمنستان و آذربایجان است، بلکه میتواند عواقب وخیم بر نحوه محاسبه امنیت کشورهای «همسایه» روسیه و منابعی که آنها میتوانند برای بهبود آن استفاده کنند، داشته باشد. واضح است که تصمیم گیرندگان تهران هدف اصلی هستند.
رزمایش مشترک آذربایجان و ترکیه از مانورهای قبلی که باکو در پاسخ به مانورهای ایران در آن سوی مرز، دستگیری عوامل ایرانی در آذربایجان و تحرکات ایران بر فراز نخجوان و کریدور زنگزور انجام داده بود، شکل گرفت. رزمایشهای مشترک جدید تشدید بحران قابل توجهی بین دو کشور ایران و آذربایجان را نشان میدهد، زیرا شامل انتصاب یک ژنرال بلندپایه ترک به عنوان مشاور وزیر دفاع آذربایجان، استفاده از هواپیماهای پیشرفته و نمایش توانایی دو ارتش در استفاده از فناوری پانتون (پل شناور) بر رود ارس که مرز آذربایجان و ایران را تشکیل میدهد انجام شد. رؤسای جمهور هر دو کشور آذربایجان و ترکیه بر این موضوع تاکید و به صراحت اعلام کرده اند که میخواهند پیامی قوی به ایران ارسال کنند. این در رد شدید استدلالهای باکو در مورد رزمایش مشترک توسط تهران مشاهده میشود.
کارشناسان آذربایجانی در مورد این موضوع توضیح بیشتری داده اند، اما همچنین تصریح کرده اند که رزمایش مشترک هدف دیگری نیز داشته است: هشدار به مسکو در مورد ادامه حمایت از ارمنستان در مقابل آذربایجان و تصور اینکه این کشور دارای حقوق انحصاری برای حضور نظامی در قفقاز جنوبی است. کرملین قطعاً این پیام را دریافت کرده، همانطور که در اقدامات و اظهارات اخیر خود این موضوع را نشان میدهد و اکنون در حال بررسی نحوه پاسخگویی است.
این تحلیلگران به خبرگزاری کاوکاز اوزل گفتند که تمرینات هماهنگ پاسخی به اقدامات ایران و هشداری به تهران برای توقف اقدامات آن است. به گفته این تحلیلگران، با تاکید بر روابط تنگاتنگ آذربایجان و ترکیه، این اقدامات پیامهایی را برای دیگران ارسال میکند (کاوکاز اوزل، ۱۱ دسامبر).
بیشتر بخوانید: آیا برجام به پایان رسیده است؟