اقتصاد۲۴- اگرچه دوران همهگیری ویروس کرونا، نهاد آموزش عالی کشور را به خواب طولانی برد و رابطه مستحکم تاثیرگذاری و تاثیرپذیری دانشگاه و جامعه را قطع کرد اما از مهر امسال پویایی به دانشگاه برگشت و این فضای آموزشی دوباره نبض جامعه شد؛ سرزندگی دانشگاه آنهم در روزهای پرالتهاب جامعه، اما موافقان و مخالفان زیادی دارد و به نظر میآید بخش وسیعی از مسوولان و تصمیمگیران حوزه دانشگاه، در دسته مخالفان این پویایی قرار میگیرند. اگرچه در چند دهه گذشته چندین پرونده برجسته از اخراج اساتید دانشگاه خبرساز و در یکسال گذشته هم در چندین مرحله اخباری در این باره مطرح شد، اما به نظر میآید این روند در سه ماه گذشته شدت گرفته است؛ منتقدان میگویند اخراج چندین استاد نامدار و تمدید نکردن قرارداد تعداد زیادی از مدرسان دانشگاه در یک سمت و همچنین برخوردهای شدید انضباطی با دانشجویان در سمت دیگر، نشانهای از تلاش برای حذف سرزندگی دانشگاه است. نیت هر چه که هست، روند همچنان ادامهدار است و در تازهترین مرحله، قرعه فال به نام «رضا امیدی» پژوهشگر برجسته و استاد گروه توسعه و سیاستگذاری اجتماعی دانشگاه تهران، زده شده است؛ پروندهای که دانشجویان آن را اخراج یک استاد موثر میدانند و انجمن جامعهشناسی ایران هم آن را ظلم به دانشجویان و فضای علمی دانشگاه میخواند. این خبر درحالی است که در ماههای سپری شده از عمر وزارت علوم دولت سیزدهم، چندین پرونده مشابه دیگر هم خبرساز و اساتید شاخص دیگری هم از دانشگاه کنار گذاشته شدند: محمد فاضلی و محمد راغب از دانشگاه شهید بهشتی، آرش اباذری از صنعتی شریف و حسین مصباحیان از دانشگاه تهران چند مورد از این فرآیند یکدستسازی مدرسان دانشگاه است. اطلاعات رسیده به «اعتماد» همچنین نشان میدهد که در همین مدت، اساتید دیگری هم در دانشگاههای شهرهای کوچک اخراج یا قرارداد همکاری آنها تمدید نشده و این پروندهها تاکنون چندان رسانهای نشده است. پرونده اخراج و قطع همکاری با اساتید دگراندیش، اما چه جزییات دیگری دارد و واکنشها چه بوده است؟
اگرچه پرونده تدریس امیدی در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، یک سال پیش هم خبرساز شده بود و در آن دوران رییس وقت دانشکده توضیحاتی مطرح کرده بود، اما بیانیه تازه انجمن جامعهشناسی ایران نشان میدهد که مشکل همچنان پابرجاست. در متن واکنش هیاتمدیره انجمن جامعهشناسی ایران به اخراج امیدی آمده است که «متاسفانه باخبر شدیم که قرارداد همکاری آقای دکتر رضا امیدی استاد گروه توسعه و سیاستگذاری اجتماعی دانشگاه تهران لغو شده و ایشان عملا از دانشگاه اخراج شدهاند. بسیاری از اساتید همکار و دانشجویان ایشان، با انجمن تماس داشته و ابراز تاسف کردهاند که از خدمات علمی و ارزشمند همکاری گرامی و ارجمند و استادی برجسته و توانا محروم میشوند. اعضای هیاتمدیره انجمن جامعهشناسی ایران نیز از این خبر به شدت متاثر شده و اینگونه مظالمی که دارد هر روز بر دانشجویان و اساتید دانشگاه وارد میشود و عرصه علم و دانشگاه را مکدر میسازد ناروا دانسته و باور دارند که این اقدامات ناعادلانه، موجب تشدید نارضایتی در میان اساتید و دانشجویان شده و بر ساحت علم و دانشگاه آثار مخربی بر جای خواهد گذاشت. تا کی باید منتظر این بیعدالتیها بود و پیش چه کسی باید این تظلمها برده شود؟ آیا فریادرسی هست؟» این پرونده، اما سر دراز دارد؛ پیشتر و در بهمن ۱۴۰۰، «غلامرضا جمشیدیها» رییس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با تاکید بر اینکه حکم دکتر امیدی به دلایل گزینشی تمدید نشده، به ایسنا گفته بود: «موارد علمی و آموزشی دلیل این قطع همکاری نبود بلکه برای استخدام، فرد باید موردتایید منابع گزینشی نیز قرار بگیرد.»