اقتصاد۲۴- تهاجم ارتش روسیه به خاک اوکراین، تحریمهای سنگینی را علیه مسکو در پی داشت. روسیه نیز در پاسخ، صادرات گاز به اروپا را به پایینترین حد ممکن رساند. استفاده از گاز طبیعی به عنوان سلاح جنگی توسط دولت روسیه، قیمت گاز را در سال ۲۰۲۲ به ۸ برابر متوسط یک دهه اخیر رساند. همین، رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا را به وحشت انداخت. این وحشت اما، به طراحی راهکارهایی برای عبور از بحران انرژی شتاب بخشید.
به گزارش فراز ، در ماههای ابتدایی جنگ اوکراین، نگرانی سیاستگذران اروپا از افزایش قیمتها کاملا منطقی بود. پیش از آغاز، صادرات روسیه بیش از ۴۰درصد از کل نیاز گاز اروپا را تامین میکرد. آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا، بیش از نیمی از گاز طبیعی مورد نیازش را از خطلولههای روسی دریافت میکرد و کاهش جریان گاز، یک تهدید اقتصادی جدی برای این کشور بود.
با وجود همه این نگرانیها اما، به نظر میرسد اروپا توانسته بحران انرژی را به خوبی مدیریت کرده یا دستکم آنرا برای مدت قابل توجهی به تاخیر بندازد. قیمت گاز طبیعی برای مدت کوتاهی در ماه گذشته، در اروپا منفی شد. به این معنی که معاملهگران مالی در واقع مایل بودند به خریداران، در ازای خرید منابعشان، پولی بپردازند. قیمت معاملاتی گاز در سامانه تیتیاف (TTF)، که در ماه مارس به رکورد ۳۶۷دلار در هر مگاوات ساعت افزایش یافته بود، در روز دوشنبه، ۲ ژانویه با کاهش ۵۰درصدی نسبت به ماه پیش، به ۷۷دلار رسید. این کاهش قیمت گاز در حالی رخ داد که دوماه قبل، مقامات اروپایی از پر شدن ظرفیت ذخایر گاز اتحادیه اروپا خبر داده بودند.
عبور اروپا از بحران کمنظیر انرژی، حالا پرسشهای مهمی را مطرح کرده است. رهبران اتحادیه اروپا چطور توانستند به سلامت، از گردنه بحران گاز عبور کنند؟ هزینه عبور از این بحران چقدر برای قاره سبز تمام شد؟
قیمت عمده فروشی برق در بازار داخلی اتحادیه اروپا، به طور مستقیم با قیمت گاز وارداتی در ارتباط است. کاهش جریان گاز روسی به اروپا، به افزایش سرسامآور قیمت گاز منجر شد و همین، بر قیمت برق تولید شده در نیروگاههای گازی تأثیر گذاشت. در نتیجه، قیمت برق مصرفی در اتحادیه اروپا ۳۵درصد بیشتر از سال گذشته است.
کشورهای اتحادیه اروپا مجموعهای از مقررات اضطراری را برای رسیدگی ویژه به قیمتهای بالای انرژی و کمک به شهروندان و مشاغلی که بیشترین آسیب را از بحران انرژی دیدهاند، اتخاذ کرد. این مقررات از یک دسامبر ۲۰۲۲ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۳ اعمال خواهد شد. این مقررات، تکمیل کننده ابتکارهای دیگر اتحادیه اروپا است که در چند ماه گذشته برای تضمین منابع انرژی اتحادیه اروپا تصویب شدهاست؛ مقررات ذخیرهسازی گاز، مقررات کاهش تقاضا و ابتکار در توسعه منابع تامین گاز در غیبت روسیه، از جمله آن مقررات است. این قوانین اضطراری این امکان را به کشورهای عضو میدهد تا با کاهش هزینههای انرژی از آسیب پذیرترین افراد و شرکتها حمایت کنند.