
اقتصاد۲۴ رادههای آهن روی کاغذ پراکندهاند. وقتی آهنربایی زیر کاغذ قرار دهیم، برادههای آهن در نظمی مشخص بین دو قطب قرار میگیرند. وقتی آهنربا را جدا کنیم، برادهها دوباره به شکلی بینظم پراکنده میشوند. آهنربا، در تعریف ابزاری است دوقطبی. بدون یک قطب، میدان مغناطیسیای وجود نخواهد داشت برادههای آهن را منظم کند. این اتفاق در شبانگاه ۱۹ دی ۱۳۹۵ در سیاست ایران روی داد. فوت اکبر هاشمیرفسنجانی، مانند آن بود که یکی از قطبهای آهنربای سیاست ایران برداشته شود.
شعار هاشمیرفسنجانی در ثلث پایانی عمرش اعتدال بود. اما سیاستمداران هر قدر هم بانفوذ و مقتدر باشند، نمیتوانند در برابر الزامات سیاست مقاومت کنند. هاشمی شعار اعتدال داشت، اما در عمل بخش مهمی از عمر سیاسیاش صرف سیاستورزی در میادین دوقطبی شد؛ چنانکه در دهه پایانی عمرش خودش بدل به قطب و قطبنما شد. این قطبی شدن سیاست و قطب شدن شخص، در فضای بدون تحزب و بدون تشکیلات سیاسی ایران، پدیده رایجی است؛ برای هاشمی هم این عارضه منحصر به دهه پایانی عمرش نبود.
او چندین دوره سیاست قطبی شده را پشت سر گذاشته بود، دورههایی که در همه آنها خودش یکی از افراد موثر آن بود.
