اقتصاد۲۴– این روزها به شکلی محسوستر و پررنگتر از هر زمان دیگری، فرضیه احتمال جنگ کشورهای غربی و اسرائیل با ایران مطرح میشود. جنگی برخاسته از افزایش تنشها میان ایران و غرب بر سر مسائلی همچون: برنامه هستهای، نقشآفرینی تهران در جنگ اوکراین، برنامه موشکی و سیاستهای منطقهای ایران.
به گزارش فرارو، با آغاز سال جدید میلادی (۲۰۲۳) در گزارشهای رسانههای معتبر غربی و در نگاشتههای تحلیلگران مراکز مطالعاتی آمریکا و اروپا، جنگ احتمالی با ایران به عنوان یکی از سناریوهای محتمل سال مطرح شده است. کامفورت ارو، مدیرعامل گروه بینالمللی بحران و ریچارد اتوود، معاون اجرایی این موسسه و ریچارد هاس رئیس شورای روابط خارجی آمریکا از جمله تحلیلگرانی هستند که چنین پیشبینیای را مطرح کردهاند.
پیش از پرداختن به صحت و درستی این پیشبینیها، پرسش مقدماتی این است که فرضیات پیرامون احتمال جنگ علیه ایران بر پایه چه استدلالهایی مطرح شده و تا چه اندازه جنگ امکان وقوع دارد؟
طرح فرضیه وقوع جنگ علیه ایران، گزارهای نیست که در خلاء مطرح شده است. اساسا طرح هر سناریویی نسبت به آینده، بر پایه یک سری رخدادها، تحولات و دادهها استوار است. در رابطه با فرضیه جنگ علیه ایران نیز استدلالهای ذیل قابل توجه هستند:
– نخستین و جدیترین استدلال برای طرح فرضیه جنگ، در رابطه با به اغما رفتن برجام و توقف مذاکرات است. توافقهستهای ۲۰۱۵ جدیترین نماد تعامل ایران با غرب به شمار میرود. برجام نه تنها به عنوان بزرگترین توافق ایران با غرب در سالهای بعد از انقلاب به شمار میرود، بلکه محور اصلی سیاست خارجی ایران در تعامل با جامعه جهانی در آینده خواهد بود. حالا که احتمال احیای برجام به حداقل ممکن رسیده، یکی از گزینههای جایگزین روی آوردن به سناریوی درگیری نظامی خواهد بود.
– دیگر استدلال مبنایی برای فرضیه جنگ، اجرای پلن «بی» از سوی آمریکا، در وضعیت عدم احیای توافق هستهای است. پلن «بی» به استراتژی فشار هوشمند آمریکا علیه ایران اشاره دارد. این راهبرد، مجموعهای چند سطحی از تحریمها، مسدود کردن دالانهای درآمدی، صادرات نفت و مجازات تعاملکنندگان با تهران را شامل میشود. گام نهایی پلن «بی» روی میز بودن گزینه نظامی است.
– همراستا با ایالات متحده آمریکا، کشورهای اروپایی، به ویژه فرانسه و آلمان، موج اظهارات و اقدامات ضدایرانی را به شدت افزایش دادهاند. اتحادیه اروپا در چندین نوبت، تحریمهایی را علیه ایران به بهانه حقوقبشر و مداخله در جنگ اوکراین اعمال کرده است. افزایش تنشها میان ایران و اتحادیه اروپا، در شرایطی است که در چند وقت اخیر مناسبات میان تهران و لندن نیز موجی از تنشها و سردی را تجربه کرده است. از افزایش اختلافات قدرتهای اروپایی با ایران، به عنوان نشانه جنگ احتمالی یاد میشود.