جام جهانی؛ آیینی جهان‌شمول در عصر عرفی‌شدن

    عصر ایران؛ احمد فرتاش – در جهانی که روزبه‌روز پراکنده‌تر و قطبی‌تر می‌شود، رویدادهایی که بتوانند میلیاردها انسان را همزمان به یک موضوع مشترک پیوند دهند، کمیاب‌تر از گذشته‌اند. جنگ‌ها، شکاف‌های سیاسی، شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های شخصی‌شده، هر یک به نحوی تجربه مشترک انسان‌ها را محدود کرده‌اند. در چنین شرایطی، جام جهانی فوتبال یکی از معدود مناسک جهانی باقی مانده است.

   هر چهار سال یک بار، مردمانی از فرهنگ‌ها، زبان‌ها و نظام‌های سیاسی متفاوت، به یک نمایش واحد چشم می‌دوزند. برای چند هفته، نام شهرها، کشورها و بازیکنان در سراسر جهان به موضوعی مشترک تبدیل می‌شود. میلیون‌ها نفر که در بسیاری مسائل هیچ اشتراکی با یکدیگر ندارند، درباره یک مسابقه، یک گل یا یک داوری بحث می‌کنند.

   جام جهانی از این منظر تنها یک تورنمنت ورزشی نیست؛ نوعی آیین مدرن است. آیینی که پرچم‌ها، سرودهای ملی، قهرمانان و روایت‌های جمعی را بازآفرینی می‌کند. اگر در جوامع سنتی، مراسم مذهبی و مناسک جمعی نقش ایجاد همبستگی را بر عهده داشتند، در جهان عرفی شده امروز بخشی از این کارکرد به رویدادهایی مانند جام جهانی منتقل شده است.

  شاید به همین دلیل است که مردم تنها به دنبال تماشای فوتبال نیستند. آنها در جست‌وجوی تجربه‌ای مشترک‌اند؛ احساسی از تعلق که در زندگی روزمره کمتر پیدا می‌شود. پیروزی تیم ملی برای بسیاری از شهروندان تنها یک نتیجه ورزشی if (!selectedItem || typeof selectedItem.id === ‘undefined’) {
return;
}
const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();