اصلاح اقتصاد ایران از اصلاح بورس می‌گذرد
آرمان – مسائل اقتصادی ایران و دشواری‌هایی که وجود دارد را تقریبا همه می‌دانند و حتی در مناظره‌های تلویزیونی کاندیداهای ریاست جمهوری هم به آنها به کرات اشاره شد. ولی واقعیت این است که نه نامزدهای ریاست‌جمهوری و نه وزرای اقتصادی ما هیچکدام برنامه مشخصی در مورد اینکه با این مشکلات چگونه باید برخورد شود و راهکار مورد استفاده آنها چه خواهد بود، هیچ‌گونه مدرک، دلیل و پیشینه‌ای ارائه ندادند. در حال حاضر هم که وزرای اقتصادی ما مستقر شده‌اند هم هیچ‌گونه نشانه‌ای از بودن یک برنامه مشخص را مشاهده نمی‌کنیم. بنابراین به عنوان یک اقتصاددان ناچارم به این مسائل بر پایه آن چیزی که در علم اقتصاد آمده است، اشاره کنم. مهم‌ترین منشأ و یا سرچشمه تمام مشکلات اقتصادی کشور در پایین بودن نسبت سرمایه‌گذاری‌های مولد به تولید ناخالص داخلی کشور است. بخشی از پایین بودن این نسبت متاثر از وجود تنش در روابط خارجی ماست. یعنی اینکه ما نه دارای سرمایه کافی هستیم و نه دارای تکنولوژی و برای هر دوی اینها در مواردی نیازمند همکاری دیگر کشورها هستیم. به طور مثال برای سرمایه‌گذاری در صنایعی
که اصولا به آنها صنایع سرمایه‌بر می‌گویند مثل پتروشیمی، فولاد، آلومینیوم و امثال اینها نیازهای ارزی بسیار سنگین وجود دارد و بدون دریافت تسهیلات اعتباری از کشورهای دارنده تکنولوژی، ایجاد این صنایع در کشور بسیار دشوار است. حال نشانه‌هایی مشاهده می‌شود دال بر اینکه پس از برجام بخشی از این دشواری‌ها برطرف شده است ولی اینکه روابط ما با بازارهای مالی جهان کاملا برقرار شده باشد را کسی نمی‌تواند تایید کند. بنابراین از نظر جذب سرمایه خارجی و طبیعتا تکنولوژی‌های روز جهان با دشواری‌های بزرگ روبه‌رو هستیم که حل آنها هم بسیار پیچیده است ولی در مواردی می‌توانیم بدون توجه به آن موارد، کارهای خودمان را حداقل در زمینه بالا بردن نسبت یا میزان سرمایه‌گذاری‌ها در آن بخشی که وابستگی چندانی به تحریم‌ها، تکنولوژی پیشرفته و منابع مالی ارزی ندارد، انجام دهیم. به طور مثال ایران در شرایط فعلی نیازمند چیزی حدود 14 هزار کیلومتر آزادراه است. برپایه اطلاعات موجود برای ساخت آزادراه به‌هزینه ارزی قابل توجهی نیازمند نیستیم. برای ساخت شبکه‌های راه‌آهن وابستگی ارزی ما چیزی در حدود 30 تا 35 درصد است. به‌خاطر اینکه بخش بزرگی از آن هزینه‌های
ساختمانی را دربرمی‌گیرد. طبق برآورد محافل معتبر بین‌المللی از جمله شبکه اقتصادی بلومبرگ خسارت ناشی از نبود شبکه آزادراهی در ایران و همچنین شبکه ریلی علاوه بر کشته شدن حدود 27 هزار نفر در سال، خسارتی برابر با 5 درصد تولید ناخالص داخلی به کشور وارد می‌نماید؛ یعنی چیزی حدود 20 میلیارد دلار. به عبارتی اگر حتی بخشی از این مبلغ به صورت سیستم‌های انگیزشی به شرکت‌های ساختمانی ایران داده شود، ساخت شبکه‌های آزادراهی و زیرساختی راه‌آهن در ایران برای سرمایه‌گذاران امکانپذیر خواهد شد.
مسکن؛ نمونه دیگر