اقتصاد۲۴- وصف «مهمترین» را میتوان پیش از عنوان هر انتخاباتی در هر کجای جهان نوشت، یکی از چیزهایی که در روزنامهنگاری و همین طور در فضای سیاسی هرگز تمام نمیشود، ساخت «موقعیت حساس کنونی» از هر وضعیتی در هر شرایطی است، با این حال احتمالا دلایلی وجود دارد که در مورد انتخابات ترکیه که فردا برگزار میشود، این وصف اگر چه نه به آن شدتی که رسانههای غربی تاکید میکنند، اما به هر حال، از جنبههایی چندان دور از نظر نیست.
به گزارش اعتماد، در بیستمین سالگرد حضور رجب طیب اردوغان در قدرت و صدمین سالگرد تشکیل ترکیه مدرن، روز یکشنبه انتخاباتی برگزار میشود که تا همین جمعه عصر هم همه همزمان که مدعی پیروزی در آن هستند از عدم قطعیت این پیروزی هم اطلاع کامل دارند و البته با انواع و اقسام نشانهها و سخنرانیها به این عدم قطعیت و نگرانی صحه میگذارند.
در خیابانهای استانبول؛ ثروتمندترین شهر ترکیه و یکی از قدیمیترین شهرهای جهان، این روزها علیرغم سردی قابل ملاحظه هوا، شمار بیخانمانها کم نیست. اینجا و آنجا گتوهای پناهندگان سوری و زبالهگردهای مرد و زن و کودک که به عربی حرف میزنند و از پسمانده رستورانها تغذیه میکنند فراوان هستند، اما بسیاری از این بیخانمانها هم شهروند ترکیه هستند. در حالی که جابهجا پایین خانههای مردم ظرف غذا و لانههای سرپوشیده برای سگ و گربه گذاشته شده است، بیخانمانها بر سر جایی که پتو و بالش و ساکهای کهنهشان را در آن بگذارند با یک دیگر درگیر میشوند، چون هر جایی به اندازه کافی از گزند بادهای سردی که از دریا بلند میشود در امان و از رطوبت باران دور نیست. این البته آشکارترین جلوه فقر قابل ملاحظه در نتیجه بحران اقتصادی در استانبول است. بیخانمانها، مثل بسیاری دیگر از مردم ترکیه اعم از فقیر و غنی، مهاجران و پناهندهها را عامل فقیرتر شدن خودشان میدانند، اما تمام ماجرا این نیست. علیرغم اینکه دولت میگوید حداقل حقوق در ترکیه حدود ۵۰۰ دلار است، اغلب شغلهای موقت درآمدی حدود ۳۰۰ دلار در ماه دارند، حدود ۶ هزار لیر ترکیه، در حالی که قیمت دو کاهو، شش عدد گوجه فرهنگی، و چهار عدد فلفل دلمهای حدود ۱۰۰ لیر ترکیه است، هر کیلو سیبزمینی و پیاز در فروشگاههای زنجیرهای ارزانقیمت بین ۱۰ تا پانزده لیر تمام میشود، پرداخت یکسوم درآمد ماهانه برای اجارهخانه امری پذیرفته شده است، و یک ساندویچ ماهی کنار خیابان که میتواند جای میان وعده را بگیرد ۷۵ لیر هزینه دارد.
یک زن جوان که روی یکی از پلهای استانبول ماهیگیری میکند میگوید: «ما برای دلخوشی در روزهای کاری هفته ماهیگیری نمیکنیم، این ماهیهای ساردین را میفروشیم تا بتوانیم پولی دربیاوریم. کم هستند کسانی که از صبح در این سرما کنار پل میایستند و چشمشان به دریاست تا ماهیهای بزرگ بگیرند، بیشتر مردم برای گرفتن ماهیهای کوچک جمع میشوند و بعد دبههای ماهی را به مغازهها میفروشند تا بتوانند زندگیشان را بچرخانند.»
هزینههای زندگی در سالهای گذشته و به خصوص تحت تاثیر بحران اقتصادی بعد از کرونا در ترکیه هم مانند باقی کشورهای جهان به شکل چشمگیری افزایش پیدا کرده، آمار رسمی، تورم را بالای چهل درصد اعلام میکند در صورتی که آمار غیررسمی تورم را تا شصت درصد ارزیابی میکند. این مساله باعث شده است نارضایتی از دولت راستگرای اردوغان به خصوص بین روشنفکران افزایش پیدا کند. حالا این دسته از مردم و فعالان سیاسی مخالف دولت دلایلی به غیر از استراتژیهای فرا سرزمینی اردوغان، سیاستهای بعضا ضد غربی، مساله آزادی بیان و فساد دولتی دارند تا در برخورد با عموم مردم به آن تاکید کنند، آن هم درست زمانی که دیدن چهره زشت فقر حتی در خیابانهای اصلی شهر دور از نظر نیست.
بیشتر بخوانید: انتخابات ترکیه از منظری متفاوت؛ بی میلی ایران به پیروزی اردوغان!