اقتصاد ۲۴- روز پنجشنبه چهارم شهریور ماه ۱۴۰۰ اولین جلسه هیات دولت سیزدهم تشکیل شد، در این جلسه رییسجمهور با اشاره به وعده ساخت یک میلیون مسکن در سال اعلام کرد: «ما وعده دادیم که در جلسه اول هیات دولت مساله ساخت یک میلیون مسکن در هر سال با حساسیت دنبال شود و ضرورت دارد آقای رستم قاسمی، وزیر راه و شهرسازی با حساسیت و جدیت این موضوع را دنبال کند که این وعده دولت محقق شود.» عدم تعادل میان عرضه و تقاضا در بازار مسکن مساله دیروز و امروز نیست. بلکه چند سالی است که بازار را درگیر خود کرده است.
اگر چه از دولت محمود احمدینژاد طرحهایی برای خانهدار شدن اقشار آسیبپذیر به اجرا درآمد که در نهایت بار مالی بیشتری بر بودجه دولت ایجاد کرد و بیشتر افراد آسیبپذیر که جامعه هدف طرح مسکن مهر بودند نیز خانهدار نشدند. حال با روی کار آمدن دولت جدید قرار است سالانه یک میلیون مسکن در کشور ساخته شود. طرحی که در نوع خود با توجه به افزایش روزانه هزینهها در کشور، بلندپروازانه به نظر میرسد. مهدی سلطانمحمدی، کارشناس اقتصاد مسکن بر این باور است که توان مالی برای ساخت سالانه این تعداد مسکن در کشور وجود ندارد. از سوی دیگر ۹۵ درصد خانههای ساخته شده در کشور توسط بخش خصوصی ساخته میشود. بنابراین وعده ساخت مسکن توسط دولت میتواند به تکرار تجربههای قبلی منجر شود. مشروح گفتگو با او را در ادامه میخوانید.
آقای رییسی در جریان جلسه رای اعتماد وزیران در مجلس شورای اسلامی و در اولین روز جلسه هیات دولت عنوان کرد که برنامه ساخت یک میلیون مسکن در سال را اجرا خواهد کرد. به اعتقاد شما این برنامه به شکل و شمایلی خواهد بود و آیا شبیه پروژه مسکن مهر است؟
به اعتقاد من در شرایط کنونی چنین سیاستی برای ساخت یک میلیون مسکن در سال محقق نخواهد شد و ضرورت دارد تا دولت برنامه اجرایی خود را ارایه و اعلام کند از طریق چه منابع مالی میخواهد این پروژه را اجرا کند. اما آنچه از شواهد امر پیداست پیش بردن چنین برنامهای غیر از کمک گرفتن از منابع اعتباری بانکی و افزایش پایه پولی از سوی بانک مرکزی امکان پذیر نیست و حتی اگر چنین منابعی هم تامین شود این موضوع با سیاست کنترل تورم در تعارض است.
خیلی از نگاههای کارشناسی این است که دولت نباید مسکنساز باشد، بلکه باید شرایط تهیه مسکن ارزانقیمت را برای مردم فراهم کند؛ نظر شما چیست؟
بیش از ۹۵ درصد مسکنی که تاکنون در کل کشور ساخته شده از سوی مردم و بخش خصوصی بوده است و ساخت یک بنا با وجود آنکه زمین و مصالح ساختمانی و امکانات مالی آن مهیا باشد کار چندان دشواری نیست که مردم از پس آن برنیایند و همانگونه که در سالهای گذشته نیز به ساخت و ساز پرداختند امروز هم میتوانند. اما مشکل اصلی در محدودیتهایی است که در این بخش وجود دارد و باید گفت در این زمینه دولت مدیر بهتری نیست، نه دلسوزتر است و نه برنامهریزی دقیقتر و بهتری دارد و نه سریعتر پروژههای ساختمانی را تمام میکند و تنها مزیت دولت این است که زمین رایگان دارد که همین زمین رایگان را هم میتواند به مردم بدهد تا خانهسازی کنند و اگر هم قرار است با شرایط خاصی مسکن بسازد آن شرایط را برای مردم و بخش خصوصی نیز فراهم کند.