اقتصاد۲۴- آیا تا به حال اتفاقی اینچنین در تاریخ افتاده که انتخابات مردم یک کشور اینقدر برای یک کشور دیگر نگرانکننده باشد؟ این روزها بسیاری از ایرانیان نگران نتیجه انتخابات ترکیه هستند. احتمالا این نگرانی به این دلیل است که حجم سرمایهگذاری ایرانیان در ترکیه رقم بسیار قابلتوجهی است. براساس آمار مراکز پژوهشی ایرانیان هر ماه بیش از ۶۰۰ واحد مسکونی در ترکیه خریداری میکنند و این درحالیست که سرمایهگذاری در بخش مسکن ایران طی یک دهه گذشته حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان کاهش پیدا کرده است.
به گزارش هممیهن، تغییر شیوه حکمرانی در ترکیه بهدلیل مواضع ضدمهاجرتی نامزد حزب جمهوری خلق ترکیه نگرانیهای زیادی برای ایرانیان ایجاد کرده است. کمال قلیچداراوغلو، نامزد حزب جمهوری خلق ترکیه دو سال پیش مواضع ضدمهاجرپذیری خود را آشکارا بیان کرد و همین موضوع باعث شده تا ایرانیان برای پیروزی اردوغان دعا کنند. حزب عدالت و توسعه از سال ۲۰۰۳ به بعد حکومت ترکیه را بهدست گرفت، اما از همین زمان به بعد اردوغان حاکم بلامنازع ترکیه شد. کارشناسان عقیده دارند که اردوغان به دلیل سودای رهبری جهان اسلام با حکومت ایران مشکلات زیادی دارد و در چند سال گذشته هم ترکیه، آشکارا از شاخ و شانهکشیهای الهام علیاف برای ایران دفاع کرده است. اردوغان در چند سال گذشته سیاست خود را از غرب به شرق تغییر داده است. ترکیه بعد از این سیاست به عضویت پیمان شانگهای درآمد، روابط نزدیکی با روسیه برقرار کرد و تنشهای زیادی میان این کشور و یونان ایجاد شد و همین موضوع غرب را در مقابل ترکیه قرار داد.
زمانی که تنش میان ترکیه و یونان بالا گرفت، ناوهای جنگی فرانسه در سواحل یونان مستقر شدند و همین موضوع کافی بود تا اردوغان که خود را بهنوعی منتسب به حکومت عثمانی میداند، از غرب فاصله گرفت و به سمت روسیه و چین گرایش پیشتری پیدا کرد. اما سیاست اقتصادی کمال قلیچداراوغلو بیشتر به غرب تمایل دارد. رسانههای ترکزبان این فرد را منتسب به لیبرالیسم میدانند، اما برخی ایدههای اقتصادی کمال هم بیشباهت به مسئولین خودمان نیست. بسیاری از ایدههای اقتصادی کمال صرفا در حد ایده باقی مانده و هیچ برنامهای برای اجرایی کردن این ایدهها ارائه نداده است. ترکیه در شرایط فعلی با تورم ۴۰ درصد روبهرو است. ارزش لیر در مقابل دلار به شدت کاهش پیدا کرده است. مردم ترکیه در شرایط فعلی با دوگانه سنت و لیبرالیسم مواجه هستند. حال باید پای صندوقهای رای تصمیم بگیرند که میخواهند امپراطوری عثمانی را احیا کنند یا در گروه ۲۰ باقی بمانند. در این میان مردم ایران ترس دارند. ترس از دست دادن سرمایههای زیاد که برای فرار از ایران به ترکیه بردهاند.
تاثیر انتخابات ترکیه بر ایران و روابط تجاری ایران و ترکیه هم چندان مشخص نیست. احتمالا ادامه حکومت اردوغان به ادامه وضع موجود منتهی میشود و کارشناسان عقیده دارند که احتمالا با باقی ماندن اردوغان در قدرت، تنش میان ایران و ترکیه بالا میرود. برای روی کار آمدن کمال قلیچداراوغلو هم میتوان دو سناریو متصور شد؛ اول اینکه به دلیل دیدگاه لیبرال این فرد میتوان به آینده تجارت با ترکیه امیدوار بود، اما گرایش قلیچداراوغلو به غرب میتواند برای ایران مضر باشد.
سوال اصلی در مورد ترکیه این نیست که چه کسی در انتخابات پیروز میشود، بلکه سوال اصلی این است که چرا سرمایه مردم ایران به ترکیه رفت؟ براساس برخی از گزارشهای منتشرشده در رسانهها، مجموع سرمایه گذاری ایرانیها در ترکیه تا سال ۱۴۰۱ بیش از ۱۱ میلیارد دلاربوده است. اگر میزان فروش روزانه نفت ایران را ۲/۱ میلیون بشکه و قیمت هر بشکه را ۵۰ دلار در نظر بگیریم، ایران روزانه ۶۰ میلیون دلار نفت میفروشد. با این حساب ایرانیان تا سال ۱۴۰۱ معادل ۱۸۳ روز فروش نفت را در ترکیه سرمایهگذاری کردند. اما سوال اینجاست که چرا سرمایه به ترکیه سرازیر شد؟ رضا کامی، رئیس سابق اتاق ایران و ترکیه در گفتگو با هممیهن در رابطه با دلیل سرمایهگذاری ایرانیان در ترکیه گفت: «مزیت اصلی ترکیه برای ایرانیان این است که ارتباطات بینالمللی را تسهیل میکند. زمانی که تاجر میخواهد با کشورهای مختلف رابطه داشته باشد محدودیتهای ایران اجازه نمیدهد. تاجران ایرانی بهدنبال مزیت ارتباطات بینالمللی هستند. چیزی که در ایران امکانپذیر نیست. برخی هم برای دریافت پاسپورت ترکیه در این کشور سرمایهگذاری میکنند.